Madagascar-Tribune.com

Fanompoam-pirenena

Soamiely Andriamananjara — 2015-11-11T05:40:13Z

Anjaran'ny Generation SN indray ve izao ny mitondra ny baolina ?

Asa raha tsikaritrareo fa ohatry ny miverimberina matetika, tato ho ato, ny resaka momba ny hoe tokony amerenana indray ny “Service National” (na anatiny na ivelan'ny tafika ; na an-tsitrapo na an-tery), fa amin'ny endriny vaovao. Mety tsara ho dinihina akaiky sy resahina milamina io hevitra io.

Sendrasendra tafaresaka tamina-Rangahy manan-kaja sy malaza iray izay aho tamin'iny herinandro lasa teo iny. Raha jerena amin'ny ankapobeny dia azo lazaina fa mandeha tsara ny fiainany”Š—”Šna eo amin'ny lafiny asa izany, na ny lafiny fiaraha-monina. Somary gaga ihany aho, kanefa toa tsy tena gaga ihany koa, raha noteneniny fa ny roa taona nanaovany SN no anisan'ny fotoana tena nankafihiziny indrindra teo amin'ny fiainany. Tsy izany ihany fa mbola nampiany hoe nanomana azy hihatrika ny sedra sy ny fanamby isan-karazany izay nandalovany taty aoriana ny nanao SN.

Ho an'izay tsy mahalala na efa nanadino : Ny mpianatra afaka bakalaorea nanomboka tamin'ny taona 1978 dia nasaina nanao Service National (SN) na Fanompoam-pirenena Ivelan'ny Tafika talohan'ny nidirany teny amin'ny sekoly ambaratonga ambony na teo amin'ny sehatry ny asa. Nomena fanamiana (salopette sy kasikety maitso ary lobaka vonivony) rizareo, nofanina ho miaramila nandritry ny telo volana (ka nantsoina hoe “Soldat Auxilliaire, 2ème Classe” na SA2), ary dia nirahina hanompo ny tanindrazana, ka ny ankamaroany dia nalefa nampianatra tany ambanivohitra rehetra tany.

Tamin'ny taona 1990, noho ny antony tsy fantatro loatra, dia nofoanana io rafitra SN io, dia io heverina ho averina io indray izy izao. Mahavariana ihany ity resaka SN ity indraindray satria samy ”ªmanana ny heviny ny olona. Raha ny akamaroan'ny olona fantatro fa nanao SN no anontaniana dia tsy misalasala izy milaza fa tena nanampy azy tokoa ny fotoana nanaovany an'izany. Dia matetika azavainy fa tany amin'ny SN hono no tena nahafantarany ny mpiray tanindrazana aminy, niarahany niaina tamin'ny vahoaka madinika sy ny tambanivohitra, ka nahalalany bebe kokoa ny olana sedrain'ny valalabemandry sy ny fomba fiainany amin'ny andavanandro.

Ny SN koa hono no nahafahany mba niara-niasa sy nifanerasera akaiky tamin'ny saranga hafa (na ambany na ambony) izay tsy mba nifampikasokasoka taminy loatra fony izy tany an-tsekoly. Samy nanao fanamiana mitovy daholo mantsy ka tsy fantatra hoe iza no ngetroka ary iza no mafy ady. Na dia tsy nanaisotra tanteraka ny fahasamihafana aza ny Service National”Š—”Šsamy niverina tamin'ny antana-tohatra nisy azy ihany rehefa vita ny fanompoam-pirenena natao”Š—”Šdia tsapa tokoa fa nampifanantona kokoa ny samy Malagasy.

Tsy izay ihany fa tany amin'ny SN koa hono no tena nampientana ny ambo-pony amin'izany fitiavana sy fanasoavana ny firenena izany. Azo lazaina tokoa mantsy fa nanampy betsaka teo amin'ny ezaka fampianarana ny Malagasy hamaky teny sy hanoratra ireny SN ireny, indrindra moa fa rehefa heverina ny tsy fahampian'ny mpampianatra tamin'izany fotoana izany. Sady nanampy an'i Madagasikara no nanampy azy hahalala ny lanjan'ny atao hoe fahafoizan-tena sy ny fankatoavana fitsipi-pifehezana, hono, ny traikefa azony tamin'izany ary mbola manampy azy mandrak-ankehitrio. Nahatsiaro tena ho matomatotra kokoa izy, satria efa mba nandray anjara mivantana amin'ny fiainam-pirenena, rehefa niditra ny Anjerimanontolo na ny tsenan'ny asa rehefa vita ny Service National.

Raha ireo ray aman-dreny sy ny hafa tsy nanao SN indray anefa no resahina dia betsaka no tena manankiana ka milaza fa resaka tsy hinanan-kanina io. Fandaniam-potoana ho an'ny tanora fotsiny hono ny herintaona na roa taona nanaovany izany. Very herintaona manao belote sy rami fotsiny hono ny ankizy, ka rehefa tsy variana mitendry gitara sy mihirahira eny ambony tamboho, dia mandany andro misotro toaka sy mampiaraka any anaty akata”Š—”ŠMoa va tsy vacances sy excursions mandavan-taona ? Izany ve tsy fandaniana ny volam-panjakana tsotra izao ? Dia misy koa moa ny milaza hoe fandrebirebena ny zana-bahoaka fotsiny izy io resaka SN io, fa ny zanaky ny ngetroka sy ny mahitahita tonga dia nalefany tany andafy vao vita baka.

Misimisy ihany ny Malagasy teraka teo anelanelan'ny taona 1960 sy 1974 tany ho any no nandalo na novolavolain'izany rafitra SN izany”Š—”ŠMalagasy teraka nandritry ny Repoblika Voalohany ary nobeazina tao anatin'ny Revolisiaona Sosialista. Ireo no nantsoina na notsatsoin'ny mpanabe sasantsasany tamin'ny fotoan-androny hoe “Generation Sacrifiée” na mpiray hira natao sorona. Sorona ho an'ny inona tokoa anefa ? Ary tena mahatsiaro tena ho natao sorona tokoa ve rizareo ?

Taona 2015 isika izao. Efa 25 taona lasa izay no nanafoanana ny Service National. Tokony ho any amin'ny 40 taona ka hatramin'ny 55 taona izao ireo “Malagasy nanao SN” ireo”Š—”ŠIzy ireo no nodradradradraina tamin'ny andron'i Didier Ratsiraka fa “Ankizy ankehitriny, Mpanangana ny ho avy, Antoky ny taona roa arivo.” Tonga ary izao ny “ho avy,” ary manomboka efa misimisy amin-drizareo no lasa mitazona asa aman-andraikitra ambony na eo anivon'ny fanjakana izany na eo amin'ny sehatra tsy miankina.

Jereo tokoa anie fa mitombo malaky dia malaky ny isan'ireo “Malagasy nanao SN” amin'ireo mpitondra, sy mpitantana, ary “elita” eto amin'ny firenena ankehitriny. Efa mety anjaran-drizareo “Generation SN” indray angamba izao no mitantana an'i Madagasikara. Dia asa tokoa raha hisy fiatraikany (na tsia) amin'izay mety ho fahombiazany (na tsia) amin'izany “fananganana ny ho avy” izany ireo traikefa norantoviny fony izy vao afaka bakalaorea ka nasaina nanao Service National.

Ho hitantsika eo ihany e !

(CDE, GEN, KMF-CNOE, LIBERTY 32 sy SEFAFI)

2015-08-31T05:41:44Z

Iray volana izay no lasa taorian'ny fifidianana kaominaly sy monisipaly teto Madagasikara. Sarotra ho anay fiarahamonim-pirenena malagasy ny hitatitra ao anatin'ny andininy vitsivitsy ny zavatra tsikaritra rehetra tamin'izany. Ny sasany taminay, manam-pahaizana manokana mikasika ny fanaraha-maso ny fifidianana, dia efa namoaka fanamarihana vitsivitsy. Nanoina ny antson'ny minisiteran'ny Atitany sy ny Fanapariaham-pahefana koa izahay mikasika an'izay handimby ny CENI-T – Komitim-Pirenena Mahaleo tena momba ny Fifidianana ho an'ny Tetezamita.
Saingy, vokatry ny fivoriana nifanaovanay taorian'ny fifidianana, dia niombon-kevitra izahay fa misy lesona manangana sy mahasoa ny demokrasia tokony hotsoahina avy amin'io fifidianana farany teo io. Alefa mihoatra ny CENI-T ny fizahana ny tsy mety efa hita mibaribary ary angatahinay hatao am-pahamarinana izany ; dia hikarohana vahaolana maharitra ny olana tranainy sy vaovao izay mahatonga ny vahoaka hanome lamosina hatrany hatrany ny fifidianana tombanany ho tsy marina sy tsy azo itokisana. Hitanay indrindra indrindra fa maro amin'ny fanavaozana natao nanomboka tamin'ny fifidianana ny taona 2013 (CENI-T, biletà tokana, sns.) no tsy nitondra ny vokatra nantenaina ka tokony haverina hodinihina tsara. Ary heverinay fa ilaina, alohan'ny hanolorana volavolan-dalàna vaovao, ny hanaovana fifanakalozan-kevitra lalina sy matotra eo amin'ny sehatry ny firenena mikasika ireto teboka manaraka ireto :

Tsy ny hoavin'ny Komitim-pirenena Mahaleo tena
momba ny Fifidianana ihany akory no fanamby

Mialoha izay fanapahan-kevitra horaisina momba ny fandrafetana ny CENI sy ny anjara toerany eo amin'ny tontolon'ny andrim-panjakana dia ilaina ny mitsara ny CENI-T mba hanatsoahana ny lesona ilaina hanamboarana ny lalàna. Fepetra eken'ny rehetra no tokony hanaovana an'io fitsarana io, indrindra ny fahaleovantena (eo anatrehan'ny fanjakana sy mpamatsy vola), ny fahafahana amin'ny fanaovana ny asa ary ny tsy fitongilanana, ny fahaizana ara-teknika, ny mangarahara, ny fijoroana amin'ny rariny sy hitsiny, ary ny fahombiazana.

Ny lisitry ny mpifidy dia mbola mijanona ho olana
tsy maintsy vahana voalohany indrindra

Ny lisitry ny mpifidy sy ny karapanondro amin'ny ankapobeny dia tokony ho laharam-pahamehana amin'ny tanjona hotratrarina amin'ny volana manaraka. Tsy azo ihodivirana ny hanaovana ny fanisam-bahoaka sy ny hananan'ny Malagasy rehetra feno taona ny karapanondrom-pireneny (ary raha tsy izany dia ny karapifidianany) alohan'ny faran'ny taona 2017. Ny asan'ny fokontany amin'ny fanamboarana taratasim-panjakana momba ny tena (kopia nahaterahana, karapanondro, sns.) dia tsy maintsy hatevenina, indrindra any ambanivohitra izay misy kaomina misandrahaka amina kilometatra maromaro tsimivadimandry ka mahafaoka fokontany maro be fifampikasohana voalohany amin'ny vahoaka.

Ny tahan'ny tsy fandraisan'anjaran'ny vahoaka amin'ny fifidianana
dia loza be mitatao ho an'ny demokrasia

Ny fanabeazana ho an'ny fifidianana, ny lisitry ny mpifidy, ny fahazoana vaovao, dia mampandray anjara ny vahoaka amin'ny fizotran'ny demokrasia. Ny tsy fahampian'ny mangarahara dia manamora ny ady ifanaovan'ny mpanao politika lany henatra sy romotra haka fahefana.

Ny fotoana mialoha ny fampielezan-kevitra sy ny fampielezan-kevitra
dia tokony harindra amin'ny andron'ny fandrosoana

Efa ilaozan'ny toetr'andro ny fampielezan-kevitra voafetra ho andro vitsivitsy, sy ho peta-drindrina fanao fahiny. Tokony hohamafisina sy hohatsaraina ny lalàna mifehy ny fampiasana teknolojia vaovao sy ny fidiran'ny kandida any amin'ny haino aman-jery.
Mibahan-toerana ny PNUD ka mampisalasala
ny tena fahaleovantenan'ny CENI-T sy ny an'izay ho dimbiny

Tsy tokony hiankina amin'ny safidin'ny mpanatanteraka ny famatsiam-bola ny dimbin'ny CENI-T, ary ny fandraisana ny fanampiana avy amin'ny mpamatsy vola dia tsy tokony hahatonga ny andrim-panjakana miandraikitra ny fifidianana ho mpangataka voageja tanteraka ary tsy manana fahefana. Tsy maintsy atao any aoriana any izay hahafahan'ny Malagasy miantoka ny vola hanaovana ny fifidianana malagasy, ary ampandraisina anjara amin'izany ny hery velon'ny firenena rehetra.

Ny fandroritana ny lalàna dia manakana ny fifidianana tsy hangarahara ary tsy mampitovy ny fahafahana handresy

Afa-tsy raha misy antony lehibe voamarina, ny fanovana ny fepetra mifehy ny fifidianana (amin'ny alalan'ny lalàna, didy na hitsivolana) dia tokony tsy ho azo atao fara fahakeliny enim-bolana, herintaona akory aza, mialoha ny datin'ny fifidianana : manome tombiny ho an'ny antokon'ny fitondrana ny fanovana atao amin'ny fotoana farany indrindra ary manimba ny mangarahara sy ny fitoviana amin'ny fifaninanana. Tokony ho voarakitry ny Lalàm-pifidianana avokoa ny fitsipika lehibe rehetra mifehy ny fifidianana, ary ny fitsipika ampiharina arakaraka ny toerana hasiana olona (Filoha, mpanao lalàna, kaominaly/monisipaly, CTD) ka tsy tokony hiova na hiankina amina lalàna hafa.

Tsy azon'ny mponina ny fomba fandatsaham-bato
ka tsy miantoka ny fisoloan-tena

Manakana ny tamberin'andraikitra ho an'ny olom-boafidy ny fifidianana lisitra amin'ny fifidianana solombavambahoaka sy ny vondrom-bahoaka itsinjaram-pahefana, satria, afa-tsy ny loha lisitra, dia tsy misy fantatry ny ankamaroan'ny mpifidy ny kandidà. Tsy miantoka ny fisoloan-tena koa io. Ohatra ny mpanolotsainan'ny tanàna eto Antananarivo dia mety tsy hahitana mpanolotsaina monina any amin'ny boriborintany enina mitovy isa.
Ny tsy fanaovana afa-tsy fihodinana tokana amin'ny fifidianana dia mahatonga ny olom-boafidy tsy hahasolo tena ihany koa no hiafarany satria mahalana izy no mahazo ny antsasamanilan'ny vato manan-kery.
Manembantsembana ny fahafahana mitondra izany ary ny hiafarany dia fikambankambanana aorian'ny fifidianana izay hanjakan'ny fanararaotana sy ny vola.

Ny fanatanterahana ny fifidianana
dia tokony hiandany kokoa amin'ny mpifidy

Tsy maintsy averina dinihana manontolo ny fanatanterahana ny fifidianana eto Madagasikara. Tsy maintsy hatsahatra ny famoahana lalàna saro-draisina, ny andrim-panjakana mifanitsaka (CENI, minisiteran'ny Atitany, Fitsarana ny fanjakana), ny gazety miandany tanteraka na manoso-potaka mihitsy aza, ny fampielezan-kevitra mamerina ho zaza bodo, ny tsy fahampian'ny vaovao, ny fikitikitihana ny lisi-pifidianana, sns. Ny mahazo tombony amin'ireny sakantsakana rehetra ireny dia ny mpanao politika vitsy kely izay tsy mikendry ny ho mendrika ny vaton'ny mpifidy velively fa ny hampiasa azy hanatrarany ny tanjony manokana.
Tsy maintsy atao koa izay hampitovy ny zara vintan'ny kandidà ka hoferana ny fandaniana be indrindra ho an'ny fampielezan-kevitra ary takiana ny mangarahara ny amin'ny loharanom-bola ampiasain'ny antoko politika.
Tsy ny hitsikera ny fifidianana tamin'ny volana jolay 2015 akory no tanjon'ireo izay manao sonia etsy ambany fa ny hitaona ny mba handinihana tsirairay ny seho voalaza etsy ambony. Ny soso-kevitray dia ny hananganana vondrom-paritra hiara-mandinika ny nety sy ny tsy nety mba hahafahana milaza izay tolo-kevitra tokony hatsofoka any amin'ny lalàna, ary koa mba hiverenan'ireo vondrom-paritra ireo ihany mijery indray ny tolo-dalàna alohan'ny hanaterana azy any amin'ny Antenimiera. Manantena ny fanohanan'ny fiarahamonina iraisam-pirenena sy ny fampahalalam-baovao ary ny fanjakana sy ny fiarahamonim-pirenena izahay amin'ny fanatanterahana izany fihaonana izany.

Antananarivo, 28 aogositra 2015

Fanjakan'i Baroa sa Fitondran'ny Barofo ?

Soamiely Andriamananjara — 2015-08-04T05:00:00Z

Ny Fanjakana toy ny salaka enti-mihosy : Refarefaina, azon'ny fotaka ; Henjanina mafy manapaka andilana.

Tato ho ato dia miverimberina matetika eny ambavan'ny namana mpanara-baovao ny hoe korontana lavareny tsy misy fiafarany ny eto Madagasikara, ka mila fanitsiana ara-drafitra kitakitana. Vaky barara ny mpiondana resaka politika fa toa zary lasa fitondrana baranahiny tsy misy lalána no mijoro, toa fitondrana tsy mahafehy ny tany sy ny fanjakana, hany ka lasa manao izay danin'ny kibony ny mpitondra ary manao izay saim-patany ny vahoaka. Moa va tsy izany no antsoina hoe Fanjakan'i Baroa ?

Rehefa mandeha moa ny resaka toy izany dia mazána misy mampandroso foana ilay hevitra hoe mila mpitondra matanjaka afaka manatanteraka tetikady efa mati-paika isika ; mpitondra mahefa afaka mamerina amin'ny tokony ho izy indray ny fanajana ny lalàna sy ny fanarahana ny fitsipika misy ; mpitondra mahafehy ny mpanohitra fa tsy hanaiky ho rebireben'ireo isak'izay mahatsiaro. Misy mihitsy aza milaza fa tsy mety amintsika loatra ny demokrasia manjaka-vahoaka, fa rafitra jadona manjaka-tokana no sahaza antsika izao.

Raha tsorina dia hoe tsy ho tafavoaka mihitsy hono ito Dago-dagontsika ito raha tsy fitondrana jadona mihitsy no apetraka eto. Misy maha-marina azy, ary mety handresy lahatra, tokoa aloha io tsanga-kevitra io raha zohina amin'ny ankapobeny. Mila mpitondra hendry, kinga, sy mahay i Madagasikara. Tsy ampy anefa izany. Tokony hanana tanjaka sy fahafahana tanteraka hampiantra izany fahendrena sy fahaizany izany izy, mba tsy ho lany fotoana amin'ny adivarotra sy kajikajy polifika fotsiny.

Mila mitandrina ihany anefa isika fa sao dia Kagame no antsoina, ka Mugabe no manoina. Mila mailo ihany isika fa sao dia miala ny fanjakan'i Baroa dia miditra ny fitondran'ny Barofo. “Inn ku zany ?” hoy ianareo mantsy ahy.

Ny fitondran'ny Barofo dia karazana jadona na fanaparam-pahefana atao an-keriny sy an-terisetra. Izany hoe miliba manao izay saim-patany ny tompom-pahefana, ary manao didin'ny be sandry ny mpitondra fanjakana. Manao angovy, hoy ny sasany. Manao ambozizy, hoy kosa ny hafa. Raha toa moa ka mpitondra hendry sy mahay, manana vina mazava sy tetikasa matotra no manao didiko fe lehibe, mety ho azoazo ihany. Raha sendra ny mpaminany sandoka, na mpisoloky sy mpangalatra kosa no manao anjolofo, dia eo isika mianankavy no ho raisina.

Ny olana dia tsy misy fomba ahafantarana mialoha hoe iza no tena izilay, ary iza no fosika. Iza no hijery ny soa iombonana, ary iza no tsy hijery afatsy ny tombotsoany manokana ? Iza no Lee Kuan Yew na Park Chung-Hee, ary iza no Mobutu Sese Seko na Jean-Bédel Bokassa ? Tsy isika ireto ihany ve no nilaza fa “Izay rehetra tonga eo, toa mpangalatra avokoa” vao tsy ela akory izay ? “Ny anarana no mody ovaina kanefa toa i Kotozafy ihany no Lekisisy” hoy koa isika. Tena azontsika antoka ve fa misy ilay atao hoe “Jadon'olon-kendry” tadiavintsika io ? Na misy aza io, zana-kavan'iza no ampiakarintsika ho mpitondra tsy refesi-mandidy eto amin'ny tany sy ny fanjakana ? Ny longonay sa ny akolitanareo ? Iza no tena milay ka sady atrehi-maha-efa, no iamboho-mahavita ?

Marina tokoa fa ao anaty fahamehana tanteraka ny firenena, manjaka loatra ny fahalovana sy ny gaboraraka. Rariny tokoa raha mitady fanavaozana sy fanována ny rafitra politika misy ny vahoaka. Misalotra randrana manendrika ny hafa anefa isika raha toa ka dedadedaka maka tahaka anjambany ny rafitra demokratika tandrefana. Naman'ny mitsambiki-mikipy kosa isika raha toa ka mikiribiby sy miazakazaka hisafidy rafi-pitondrana jadona (na jadon-olo-mihaja io na jadon-jiolahimboto). Rafitra mifanaraka amin'ny soa toavina Malagasy ka mifanentana tsara amin'ny zava-misy eto Gasikara no ilaintsika tadiavina, raha ohatra ka tena norma.

Sarobidy loatra eo amin'ny fifampitondrana sy ny fiaraha-miaina eto Madagasikara ny fifampidinihana, ny fifanakalozan-kevitra, ny teny ierana, ary ny marimaritra iraisana. Eny mety maka fotoana ireny, kanefa ireny no arofanina napetraky ny Ntaolo hiarovana ny kely tsy mba mamindro ; ireny no fomba ahazahoana maka ny hevitry ny valalabemandry ; ireny no antoka hiarovana ny zon'ny maro an'isa tsy ho potiky ny amboletran'ny vitsy an'isa ; ireny koa anefa no itsinjovana ny vitsy an'isa tsy ho semporin'ny maro an'isa ; ireny no maha-isika antsika. Na ilay Dimbaka avy any Kaloy iny aza anie hono dia nahavatra niera tamin'ny vahoakany hatrany rehefa nandray fanapahan-kevitra goavana. “Moa tsy izany ve, ry Ambanilanitra ?” hoy izy. “Marina izany !” hoy ny vahoaka.

Manjaka vahoaka ve ? Sa manjaka tokana ? Sa manjaka doria ? Sa fitondran'ny Barofo ? Sa fanjakan'i Baroa ? Sa fitondrana manara-penitra ? Izay laniera eo ka hifanarahana sy eken'ny be sy ny maro dia mety aminay e !

KATSO-22

Soamiely Andriamananjara — 2015-06-05T03:00:00Z

Ny antony mety mampikatso ny fanatsarana ny tontolo politika eto Madagasikara.

Asa ianareo raha efa namaky ilay bokin'i Joseph Heller hoe Catch-22. Tamin'ny ady lehibe faharoa no niseho ny tantara. Nisy miaramila vitsivitsy nilaza tamin'ny lehibeny fa tsy te hiantafika. Dia namaly ny komandy fa tsy olana izany fa afaka misafidy ny tsy ho any antsahanady ireo izay tsy te ho any raha toa ka mahafeno ny fepetra. Mila manantona mpitsabo fotsiny izy dia mangataka fitiliana hanaporofoana fa mitapy na adala. Misy fandrika kely anefa fonoson'io fepetra io : matoa ilay miaramila mametraka fangatahana fitiliana dia midika izany fa tsy adala izy (satria ny olona adala mantsy tsy mahafantatra fa adala ny tenany). Ary satria izy tsy adala dia tsy afaka mitsaoka an-daharana fa tsy maintsy mandeha any antsahanady. Izay ilay Catch-22 : tsy misy fomba ahafahana miala fa tsy maintsy miantafika daholo na ny hendry, na ny milaza ny tenany ho adala, na ny tena adala.

Lasa teny fampiasa andavanandro izao ilay hoe Catch-22 entina milaza fisehon-javatra iray manahirana na tiana ovaina kanefa tsy azo ialàna noho ny rafitra misy na ny fitsipika mifanipaka napetraka. [ohatra : Tratry ny Catch-22 ny tanora vao avy nahavita fianarana. Tsy mety mahazo asa izy satria izay manana traikefa ihany no raisin'ny orinasa hiasa. Raha tsy miasa anefa izy dia tsy hahazo traikefa mihitsy.] Indraindray koa io teny io dia milaza safidy sandoka ka na inona na inona lalana finidy dia mitovy ihany ny vokany.

Raha miresaka an'io aho dia tsy hoe akory fitiavana ny handrebireby anareo fotsiny, fa mba te hizara teoria kely tsotsotra izay mety ahafahantsika manazava ny antony mampikatso (mikatso-22) ny ezaka sy paikady maro izay natao mba hanavaozana ny tontolo politika eto Madagasikara.

Aleo angamba tonga dia tsorina ny resaka. Misy zavatra tsy mandeha amin'ny laoniny mihitsy eo amin'ny fanaovana politika, mba tsy hilazaina hoe filalaovana polifika, eto Madagasikara. Maloto ny tontolo politika eto ka mila fanitsiana ara-drafitra maika sy goavana. Na eo amin'ny resaka vola sy kolikoly izany, na eo amin'ny resaka firehan-kevitra, na eo amin'ny resaka fifampitondrana eo anivon'ny antoko politika aman-jatony. Zava-misy tsy azo lavina ireo.

Aleo koa aloha atao mazava fa tsy izay rehetra manao politika akory dia olon-dratsy. Tsy ny solombavambahoaka rehetra akory no manana toe-tsaina lomorina. Maro ny mpanao politika Malagasy no tena tia tanindrazana. Zava-misy tsy azo lavina koa ireo. Rehefa tena fakafakaina dia misy karazany roa ny politisianina misy eto amintsika. Misy ny idealista, dia misy ny mpikaraman'ady. Ao ny bonaika (na pondro), dia ao koa ny fatsora (na fetsepy).

Etsy andaniny aloha, misy ireo azo lazaina fa olona tena mikatsaka fandrosoana sy fivoarana ho an'ny firenena ; olona tena te hanampy ny mpiray tanindrazana aminy ; olona tena te hanova ny fomba fikirakirana politika eto Madagasikara. Matetika izy ireny dia manana vina mazava sy soa toavina mafonja heveriny fa mendrika ny firenena”Š—”Štoka-po izy ka tsy mba tia milefitra na miolakolaka fa mikiribiby miaro izany idealiny izany. Tsy tia mandray vola sadasada fihaviana na mamofopofona kolikoly na halatra izy ireny ; ka sahirankiran-dava izy manao fampielezan-kevitra satria tsy manana sponsors matanjaka rehefa injay tonga ny fifidianana.

Etsy ankilany kosa indray, misy ireo tsy misaina hafa tsy ny tombo-tsoany manokana ; tsy dia miraika loatra amin'izay mety ho soa iombonana ; tsy dia taitra loatra amin'ny fanatsarana na ny fanadiovana ny tontolo politika Malagasy. Mazàna izy ireny dia olona kinga saina sy mahay miresaka ary havànana amin'ny kajikajy politika”Š —”Š mahay milomano ary tsy mena-mivadika sy mamingana afara mihitsy izy. Mazàna koa izy ireny dia tsy sarotiny na mifidifidy mpamatsy vola ka afaka migalabona tsara mampifaly vahoaka rehefa fifidianana. Mazàna izy ireny no mivoaka mpandresy.

Raha ny hevitro dia tafahitsoka lalina ao anaty karazana Catch-22 ny tontolo politika Malagasy : Lo tanteraka ilay rafitra ka mila amboarina, kanefa io fahalovana io indrindra mbetika no lasa vato misakana an'izany fanamboarana izany.

Ireo izay manana finiavana hitondra fanatsarana dia matetika tsy manana ny hery politika hanaovana an'izany. Firifiry moa ny olom-pirenena vao misandratra eo amin'ny sehatry ny politika no entanim-po sy fanahy ka manambara ho ren-tany ho ren-danitra fa hanadio ny fomba fanaovana politika eto Madagasikara. Vetivety anefa izy ireny dia mahatsapa fa tsy ho anisan'ireo izay afaka hanavao ilay rafitra mihitsy raha tsy vonona hilalao ny kajikajy, ny risoriso, ny takla deriera, ary ny kolikoly politika ”Š—”Š kanefa anie dia ireny lesoka ireny indrindra no tiany ahitsy e ! Catch-22 io.

Ireo izay manana ny tanjaka politika sy fahefana ahafahana manova ilay rafitra maloto kosa anefa dia tsy miraika loatra hitondra fanavaozana satria mahazo tombony amin'ny fahalovan'ilay rafitra. Rehefa tafiditra ho anisan'ireo olona afaka manitsy ilay rafitra ny mpanao politika dia mahazo fafiny sy tsirony ka lasa mora manadino ilay idealy nanentana azy teny am-piandohana, dia tsy inona fa ny hanadio ny tontolo politika Malagasy ; dia lasa variana milomano ao anatin'ny pasy tolaka, ny didy antsy, sy ny kopy soroka ary ny fombafomba politika izay tokony amboarina. Mbola Catch-22 koa io.

Mila manao safidy lalina sy sarotra ny mpanao politika : hifikitra amin'ny soa toaviny ve, sa hiolakolaka toy ny politisianina fatsora ? Toa safidy fôsika ihany anefa izany : Raha mijaridina mijoro amin'ny idealiny izy dia tsy hahavita hanova n'inon'inona satria angady mondro tsy mahatapa-kahitra ; Raha manaraka ny fomba fiasan'ireo mpanao politika efa matanjaka kosa anefa dia tsy hanova n'inon'inona satria hahazo tombony amin'ilay fahalovana. N'inon'inona làlana finidiny dia mitovy ihany ny vokany : tsy voahitsy ilay rafitra tian-kovaina. Mbola endrika Catch-22 koa io safidy fosika io.

Izay sy izay ary no mba heveriko fa mampikatso-22 ny ezaka na tetika entina manitsy ny fanaovana politika eto : Tsy afaka manova raha tsy tafiditra ao anatin'ilay rafitra, kanefa izay tafiditra ao anatiny dia tsy te hanova. Dia hilaza izao ianareo hoe inona ary no vaha-olana. Eo indrindra isika izao.

Miverina indray ilay ambodia mitafy hodin-janak'ondry

2013-09-13T04:42:11Z

Nilaza azy ho tia tanindrazana, mpiaro ny mpitrongy vao homana (marxiste), mpiaro ny tany madinika (tiers-mondiste) hatrany Atoa Ratsiraka tamin'ny taona 1975. Raha nikabary izy anefa tamin'ny taom-baovao 2001 teny Iavoloha (jereo Madagascar Tribune tamin'ny 13 janoary 2001) dia nibaboka fa tsy sitrapony velively izany. Fisehoana ivelany fotsiny ihany satria efa nosafidian'i Lafirantsa,amin'ny maha-zanaka PADESM azy,izy hitazona ny tombontsoany (i Lafirantsa) taorian'ireny hetsi-bahoaka tamin'ny 1972 ireny. Ny fialana tamin'ny « zone franc », izay lazainy fa antony ankahalan'i V.Giscard d'Esteing azy, anie ka fandaharan'asa napetrak'i Lafirantsa mihitsy e ! Niafara tamina « dévaluation » mihoa-pampana izany fialana tamin'ny « zone franc » izany, ka nampitotongana ny vidim-bokatra teo amin'ny sehatra iraisam-pirenena, ary i Lafirantsa no nahazo tombony voalohany tamin'izany. Ary na ny anaran'ny vola aza dia mbola notazoniny ho « franc » ihany.Toy ny nataon'i Lafirantsa tany Giney tamin'ny nitondran'i Sékou Touré ihany no nataon'i Lafirantsa teto fa ny endriny no samihafa. Ny tany Giney dia vola sandoka maro no nohaparitahany teo amin'ny tsena ginehana, ka nampitotongana ny vola tany amin'io firenena io ihany koa (jereo ny horonantsary « Françafrique », ny nambaran'i Maurice Délauney ambasadaoro Firantsay tany Gabon). Ny fitakian-dRatsiraka an'ireo tany manodidina (îles éparses) indray dia natombony tamin'ny 1975 saingy tsy notohizany intsony nandritra ny 16 taona sy 5 taona nitondrany ny Firenena. Ny pôlitikan'ny « investissement à outrance » izay nampiariny no nahatonga an'i Madagasikara ho bokan'ny trosa, ka nampandohalika tanteraka antsika. Koa raha manome vahaolana izy ankehitriny ka milaza ho efa nifampiresaka tamina mpampiasa vola vahiny (investisseurs), mba hananan'i Madagasikara ny fahampiana ara-tsakafo, dia handringa ihany izany raha tsy miaraka amin'ny fiovana rafitra. Raha tsy mipetraka ny fiandrianan'ny vola malagasy dia mbola ho avy indray ny « dévaluation ». Raha tsy omena vahana ireo Malagasy mpanangana orin'asa ho an'ny tsena anatiny dia hiankin-doha foana ihany isika. Ary iza moa no milaza fa na dia ireo mpamatsy vola ambarany ireo aza dia tsy hitady tombon-tsoa mihoa-pampana toy ny nataon'ireo orin'asa vahiny maro mpitrandraka harena teto Madagasikara hatramin'izay ? Ary angamba mbola ho mpamatsy vola firantsay ihany ny ankamaroan'ireo.

Ankehitriny indray, tao amin'ny « invité du zoma », dia miseho azy ho mpanohitra ny fitsabahan'ny vahiny sy ny baikon'i Lafirantsa Atoa Ratsiraka.

Navoakany tamin'izany ny tsiambaratelo vitsivitsy eo amin'ny fifandraisan'i Lafirantsa sy i Madagasikara. I Lafirantsa hatrany no mbola nampanala sy nametraka izay ho filoham-pirenena malagasy nifandimby hatramin'ny fahaleovantena no mankaty. Izany hoe ny fomban'ny « firantsafirika » (françafrique) foana no mbola hampiarin'ny Firantsay eto Madagasikara hatramin'izao 2013 izao.

Voalazany tao ohatra fa « niangaviana » izy (nobaikona na nirahina no tena marina) hanampy an-dRajoelina hanala an'i Ravalomanana tamin'ny 2009. Ary dia nataony izany. Izy ihany koa no nanambara fa nibaboka ny nenininy taminy Atoa Gilles d'Humières,ambasadaoro firantsay tamin'izany,raha nanosika ny hetsi-bahoaka tamin'ny 1991 i Lafirantsa. Tamin'ny taona 2011, araka ny fitantarany ihany, dia efa nasain'i Lafirantsa hody eto Madagasikara izy amin'ny maha mpamita iraka kingalahan'i Lafirantsa azy. Tanterany ny ampahany voalohany amin'ny iraka nampanaovina azy ankehitriny, dia ny hanome lanja ny « fahamarinam-pototry » ny fanalana an'i Lalao Ravalomanana tsy ho kandidà. Raha mbola tsy avelan'i Lafirantsa mody ihany izy izao (tsy mahazo « visa ») dia mino izahay fa mbola misy irika hafa indray hampanaovina azy. Raha zohina ny toerana nametrahan-dRatsiraka ny tenany omaly dia tsy mbola mankasitraka io fifidianana amin'ny 25 ôkitôbira io izy. Midika ve izany fa mbola tsy manana ny kandidà hotohanany i Lafirantsa ka mila hakisaka ny fifidianana ? Na misy antony hafa mety tsy hahatontosana io fifidianana io ve ka i Ratsiraka no ho vahaolana fiandrin'i (roue de secours) Lafirantsa amin'ny alalan'ny fihaonana an-tampony (conférence au sommet) izay vohiziny ?

Na ho inona anefa na ho inona ho fihetsiny na ho inona, ny mazava amintsika vahoaka dia tsy i Ratsiraka, mpamita iraky ny mpanjanaka amin'ny endriny vaovao velively no handeha hoantenaintsika hitondra vahaolana amin'ny fahantrahantsika. Ary fantatry ny SADC tsara fa mpamita iraka izy ka tsy nahamenatra azy ireo ny nitamby azy 1,5 Millions d'Euros mba hanaovany sonia ny tondro zotra. Amin'ny olona mpampita iraka toy itony mantsy dia ny irak'izay sahy manindry vola ambony ihany no tanterahany. Koa aoka isika tsy hovoafitaky ny teny tsara lahatra, ny fampiasehoam-pahaizana teny vahiny, sy famerenana tenin'olo-malaza.
Isika vahoaka no tokony handray an-tanana ny hoavintsika, handray ny fahefana, hamaha ny olana eo amin'ny andavanandrom-piainantsika. Ary tsy ho voarebirebin'izay fifidianana amboamboarina akory isika !

Front de Libération Nationale (FLN) na Vava ady Fanafaham-pirenena
Tsy misy vahoaka resy eo amin'ny taniny !

Antsoy ny laharana finday :
034 20 429 49 – 033 28 750 01 (Tsy mandray antso avy amin'ny laharana miafina)
Na manorata imailaka amin'ny flnmalagasy@gmail.com
Na tsidiho ny facebook Fanafaham Pirenena
Na (ho antsika eto Antananarivo) tongava ao amin'ny Foibe OTRIKAFO isak'Asabotsy amin'ny 10 ora sy sasany

Avy amin'ny « Raiamandreny Mijoro »

2010-05-29T04:27:45Z

Izahay raiamandreny vitsivitsy, izay nihaona ary niara-nidinika dia miray fo sy tery am-panahy hampita aminareo mpiray tanindrazana aminay izao fanambarana sy antso izao :

Iza moa izahay ?

Raiamandreny vitsivitsy eo amin ‘ny fiaraha-monina sy ny fivavahana ary ny sokajin'andraikitra samihafa izahay. Samy hafa ihany koa ny faritra niavianay. Tsy mitovy ny firehankevitra anananay. Tsy misolontena ny antokom-pivavahana na ny faritra niavianay avy koa fa miteny amin'ny maha raiamandreny anay. Ny antony manosika hiombom-peo amin'izao fanambarana sy antso izao dia tokana ihany : ny fahatsiarovan-tena ho raiamandreny ka tsy afa-miala andraikitra fa entanin'ny fitiavana an'i Madagasikara sy ny Malagasy. Mahatsiaro ho mangirifiry miaraka aminareo rehetra amin'izao manjo antsika mianakavy ankehitriny izao. Izahay koa dia misokatra amin'izay raiamandreny te-hanatevin-daharana anay ka miombom-po aminay amin'izao fanambarana sy antso izao.

Ry mpiray Tanindrazana malala.

– Mila raiamandreny mijoro ho amin'ny famaranana ny krizy ny tanindrazana

– Mila raiamandreny mijoro mba hamerina ny soatoavina maha malagasy antsika ny mpiray tanindrazana amintsika.

Andao isika hifampitantana

Dimy ambin'ny folo volana izay no naharetan'izao krizy lalovantsika izao :

Fahasimbam-pananana, rà nandrika, herisetra, fifanaratsiana, adilahy, fifanenjehana, fifankahalana, teny mankarary, ozona, fahantrana efa ha-tenda. Mbola hotohizana ihany ve ? Heverinay fa hiara-miteny aminay ianareo ka hihiaka hoe : aoka izay ! tsy miady olom-bodo fa izay to fo mpamosavy. Andao isika hifampitantana hanorina an'i Madagasikara vaovao

Andro sisa no isaina dia hankalaza ny faha-50 taona niverenan'ny fahaleovantenantsika izay sady faha 50 taonan'ny tafika Malagasy rahateo .Endrika toa inona no hiarahantsika mankalaza izany ?

– Ary inona no sary tiantsika raiamandrany avela ho lova ho an'ny taranaka ankehitriny sy ho avy ?

– Moa tsy Malagasy mifampitantana sy mahay mifandamina, ary afaka hirehareha amin'ny maha-malagasy azy va ?

Inona no ataontsika ?

Tianay holazaina etoana ary ekenay tanteraka fa tsy hoe izao isika vao hihetsika.

Nandritra izay krizy izay, dia efa nisy tokoa ny zavatra efa natao :

– Tao ireo fikambanana samihafa nanao antso, nivory, namoaka fehin-kevitra na olon-tsotra izany na antoko politika na fiaraha-monim-pirenena.

– Nisy ireo hetsika fampihavanana na teto an-toerana, eny hatrany ivelany aza.

– Tao ireo nataon'ny olon-tsotra, tao koa ny nataon'ny teo anivon'ny tafika sy ny maro tsy voatanisa…

Izahay dia mankasitraka izay ezaka rehetra vita sy mety mbola hatao ka hahasoa ity tanintsika ity. Atolotra ho an'izay rehetra sy nisahirana sy nandany ron-doha tamin'izay ny fisaorana sy ny fankasitrahana. Izahay dia manamafy fa tsy misy lalàna hahazoantsika mivoaka amin'izao krizy izao afa-tsy làlan-tokana dia ny làlan'ny fifampidinihana amin-kitsi-po itsinjovana ny ho avy tsaratsara kokoa ho an'ity tanindrazana malalantsika ity.

Ny hevitra tera-bary

Atolotray amintsika rehetra izay heverinay fa asa maika amin'izao fotoana izao :

Ny tanjona kendrena dia ny firosoantsika ho amin'ny Repoblika fahefatra, hisintona ny lesona rehetra hita fa tsy nampahomby ny Repoblika nifandimby isika nefa koa handray izay mety ho soa fianatra nandritra izay taona izay.

Aoka horaisina avokoa ny volavolan-kevitra avy amin'ny sokajin'olona rehetra ho fandrafetana izay ho Lalàmpanorenan'ny Repoblika fahefatra. Ireo volavola ireo no hiadian-kevitra sy hanaovana fanapahan-kevitra ao amin'ny fihaonambem-pirenena ary hanaovana fitsapan-kevi-bahoaka. Hisy dinika santatra handinihana sy handravonana ny hevitra voaray. Ankoatra ny fandinihana ny Lalàm-panorenana dia mety koa ny handinihana ao amin'ny fihaonambem-pirenena ireo hevitra hafa avy amintsika rehetra ka hita fa hahasoa. Santionany amin'izany ohatra :

– Ny fampihavanam-pirenena izay tsy maintsy atomboka nefa koa fantatra fa asa mitohy.

– Ny Amnistia

– Ny fomba hahazoana ny fankatoavana iraisam-pirenena. Izahay dia resy lahatra fa mahasoa antsika samy Malagasy ny mifampidinika eto amin'ny tanintsika. Mihevitra koa izahay fa ireo vahiny nanampy antsika dia tsy ho sarotiny alohan'ny tompony akory.

Ny zava-dehibe dia isika sahy miara-miteny hoe : aoka izay ny lasa, andao hiara-hidinika !

Mety ny hanaovana io fihaonambem-pirenena io alohan'ny 26 Jona 2010 mba hahazoantsika miara-mankalaza ny fetim-pirenena ao anatin'ny fitoniana sy fahamendrehana.

Hevirinay koa fa mahasoa ny firenentsika ny fijoroan'ny raiamandreny any amin'ny faritra rehetra eto Madagasikara satria tsy izahay ihany akory no raiamandreny, ary midadasika ny nosintsika. Ireto kosa anefa no aoka hotandremana toy ny anakandriamaso amin'ny fampijoroana izany :

– Ho olona tsy miandany amin'ny firehan-kevitra politikan'ny atsy na ny aroa fa miezaka hijoro amin'ny fampihavanana sy ny fahamarinanana ary ny maha raiaman-dreny azy.

– Ho olona vonona hihaino na dia ny tsy mitovy hevitra aminy aza ka hihazona mafy ny hoe ny hevitra no mety hiady fa tsy ny olona na oviana na oviana.

Izahay “Raiamandreny mijoro” dia vonona handray izay andraikitra mety ho tandrify anay noho ny tanindrazana iarahantsika manana. Ny hazo tokana hono tsy mba ala ary izay mitabe tsy lanin'ny mamba koa mandraisa anjara fa antsika rehetra i Madagasikara.

Amin'ny anaran'ny “Raiamandreny Mijoro”

Androany, 27 Mey 2010

LISITR'IREO NIARA-NIDINIKA SY NANAO SONIA

TILAHY Robert, Ancien Président de la HCC

Pasteur RAMINO Paul

Madeleine RAMAHOLIMIHASO

Gisèle RABESAHALA

Céline RAVAO

Général RAZAFITOMBO Léon

Docteur Péri RASOLONDRAIBE

Mpanjaka TSIARASO IV

OUSTAZ BOINA Idi Madi M'Zé (Prédicateur Musulman)

RAZAFINDRAINIBE Parson, Ancien Bâtonnier

Prôfesôra NJARA ERNEST

RANDRIANJANAKA Georges

Mompera RATONGAVAO Charles

Mpanjaka RAMASITRAKARIVO

Raharaha FIGN sy hetsiky ny mpitondra fivavahana

2010-05-22T04:09:43Z

Indray andro taorian'ny fifandonana namoizana ain'olona teny amin'ny Hery Vonjy Taitra Fort-Duchesne (FIGN) ny Alakamisy 20 may 2010 dia olona 10 no voasambotry ny Emmo/Reg tarihin'ny Kolonely Richard RAVALOMANANA noho ireo fandikan-dalàna tsy azo noleferina nataon'izy ireo.

Ny Lietenà Kolonely ANDRIANJAFY Raymond izay nitarika ireo mpioko teny an-toerana dia efa eo am-pelan-tanan'ny Sampam-pikarohana Heloka Bevava (Section de recherche Criminelle) Fiadanana miatrika ny famotorana miaraka amin'ireo namany vitsivitsy.

Olona fito hafa no efa nampidirina eny amin'ny Fonjan'Antanimora ny 21 mai 2010 ; sivily ny 06 ahitana Pasitera iray, vehivavy iray ary Zandary miasa eo amin'ny FIGN iray. Ireto no karazam-pandikan-dalàna nataon'izy ireo : « Assassinat, incitation des citoyen à la guerre par vois de presse Complicité, outrage à la force publique, attroupement sans autorisation, atteinte à la sûreté intérieur de l'Etat ».

Ankoatr'izany ; raha natao ny fisavana ny tranon'ny Lietenà-Kolonely RAYMOND teny Fort-Duchesne ny 21 mai 2010 maraina dia ireto no zavatra hita tao :

1/ - Miaramila efa nahavita fanompoam-pirenena teo anivon'ny Foloalindahy (Ex-militaire) telolahy tao an-tranony ka ny iray niravaka “MOHARA” feno fanafody gasy. Nisy fanafody tsy fantatra ihany koa tao anaty kesika nisy « grenade lacrymogène » ahitana vahona sy tavoahangy vitsivitsy misy ranon-javatra mahery fofona

2/ - Fiara tsy mataho-dalana roa marika PRADO miloko manga sy MITSUBITSU fotsy teo an-tokontany izay nampiasain'izy ireo.

3/ - « Tenue de combat » maromaro tao anaty sakaosy ary nisy galona Kolonely miaramila mbola vaovao sy beret rouge iray.

Ankoatr'ireo izay efa nampidirina am-ponja dia mbola mitohy ny famotorana mahakasika ity raharaha ity ary tsy mandry andro tsy mandry alina ny Emmo/Reg ho fampanjakana ny fandriampahalemana eto an-drenivohitra ka tsy hikoso-maso amin'ireo izay minia mandika lalàna.

Nangonin'i Valis

Razana tsy tafiditra tao am-piangonana

2009-11-14T05:35:22Z

Nodimandry tamin'ny Alarobia maraina i Ramose Donà, mpampianatra TAJEFI an'ny kilasy faha-3 ao amin'ny lycée Saint-Antoine Andravoahangy. Androany Zoma 13 novambra tamin'ny 12 ora no voatondro hialàn'ny razana tao an-tranony tao Soamanandrariny ary saika hentina hanomezamboninahitra an'Andriamanitra sy hatao veloma farany tao amin'ny EKAR Soamanandrariny alohan'ny handevenana azy any Ambatomanga. Marihina fa Komity ao amin'io Eglizy io ity olona nodimandry ity, ary mpitarika ny Tampikri ao amin'ny Lycée koa. Tamin'ny 12 ora sy sasany no tonga tao amin'ny EKAR Soamanandrariny ny razana, akory anefa ny hagagàn'ny fianakaviana sy ny mpanotrona fa efa natombok'ilay mompera afrikàna talohan'ny fahatongavan'ny razana ny absoute sy ny lamesa ary efa teo amin'ny vaki-teny voalohany vao tonga ny razana. Raikitra ny fifanazavàna satria amin'ny kristiana katolika dia misy dikany lehibe eo amin'ny lafiny finoana ny absoute, nefa dia latabatra foana no nataon'ilay mompera absoute teo. Tsy nanaiky moa ny fianakaviana ka dia noresahan'ireo Masera mpiandraikitra ny lycée Saint Antoine ny vikera tao amin'ny EKAR Andravoahangy ka dia nentina tany amin'io Eglizy Andravoahangy io indray ilay razana nanaovana ny absoute sy ny lamesa, notronin'ny fianakaviana sy ny namana. Avy eo vao nalevina tany Ambatomanga. Ho an'ny fianakaviana, dia toa tena tsy miraharaha ny fihavanana malagasy mihitsy ity Mompera Afrikàna ao amin'ny EKAR Soamanandrariny ity satria eo amin'ny fahoriana toy izao no tena ilàna azy nefa dia tsy nasiany hajany akory ity razana ity, nalahelo daholo ireo fianakaviana sy ny mpanotrona indrindra ireo mpianatra tonga marobe niaraka tamin'ireo mpanabe tao amin'ny Sekoly. Nohorakorahan'ny olona moa ity Mompera ity ary tsy fantatra na notohizany ihany ilay lamesa tsy nisy razana nony lasa ny razana na ahoana.

Dr Christian Hery Andrianarison
0331202141/ 0340629823
Ray amandrenin'ny Mpianatra, Lycée Saint Antoine

Atrik'asa fizarana traikefa momban'ny bà gasy

2009-11-12T04:05:50Z

Betsaka ny tanora mankafy ny Kalon'ny Fahiny. Te hahafantatra sy hifehy ny Ba Gasy. Sahirana ihany anefa izy ireo satria tsy tena mahafantatra sy mahafehy izany. Mora kokoa mantsy ny mamantatra ny hiran'ny avy any ivelany voizin'ny haino aman-jery andro aman-alina noho ny mamantatra ny Kalon'ny Fahiny sy ny Ba Gasy izay miha vitsy ny mahafehy sy mivoy azy, eny na dia ny eto an-toerana aza.

Vakomanitra malagasy feno sy an'ny Malagasy tanteraka anefa ny Ba Gasy. Manana ny maha izy sy mampiavaka azy. Azo rafetina tsara toy ny karazana mozika rehetra (classique, jazz…). Antsika Malagasy ka tokony harovana tsy ho tototry ny be fiavin'ny fanatontoloana. Tsy tokony hatao "horirik'Ambohimanambola ka ny tompony aza tsy tia azy". Tsy tokony hatao "fiaron'ny tsy manan-kavana" ka ho fihinin'ny tena samirery. Fa kosa tokony ho zaraina sy haparitaka mba hahafantarana sy hankamamiana ary hiarovan'ny besinimaro azy.

Mahatsiaro manana anjara adidy sy andraikitra amin'izany ny Sakaizan'ny Piano, noho ny anjaran-toeran'ny piano eo amin'ny firafitry ny Ba Gasy. Manomana Atrikasa Ba Gasy ary ny Sakaizan'ny Piano, miaraka amin'ireo manana traikefa momba ny Ba Gasy. Izany no hatao dia ny handalinana sy hianarana ny fitendry piano Ba Gasy ary koa hamantarana sy hankamamiana ny fihirana ny Kalon'ny Fahiny. Ho anjara-birikin'ny fikambanana eo amin'ny fitondrana avo ny Mozika Malagasy.

Satria fizarana traikefa no atao dia antsoina handray anjara amin'izany ny efa mpitendry piano, na ny efa mahay na ny mbola hianatra Ba Gasy. Toraka izany koa ireo mpihira rehetra tsy an-kanavaka te hifehy ny Kalon'ny Fahiny, na mandeha irery iey na efa anati-na tarika (chorale…).

Hanentana ny atrikasa Atoa isany : Prosper RALAIARIMANANA, maintimolaly ATAUM, mpitendrin'ny SOLIKA ; Mbosa RABENASOLO, maintimolaly ATAUM, filoha mpamorona ny SOLIKA teo aloha, mpitarika an'i R'imbosa ankehitriny ; Tantely RAMAROMIANTSO, loka voalohany fifaninanana piano Ba Gasy, mpitendrin'ny SOLIKA ; Feno RAVONINARIVO, loka faharoa fifaninanana piano Ba Gasy, mpampianatra piano Ba Gasy ao amin'ny CGM Analakely. Hisy ihany koa mpanakanto manana ny maha izy azy eo amin'ny Ba Gasy antsoina manokana hizara ny traikefany mandritry ny atrikasa. Ary toy ny atrikasa rehetra dia namolavola tahirin-kevitra (atontan-taratasy, oronam-peo…) ny mpikarakara hanankinana sy hanamoràna ny fomba fiasa.

Ho tanterahina ao amin'ny CGM ny asabotsy 14 sy 21 ary 28 novambra 2009 ny atrikasa. Manomboka amin'ny 9H30 hatramin'ny 11H ho an'ny mpitendry piano ary amin'ny 11H hatramin'ny 12H30 ho an'ny mpihira. Ho fehezina amin'ny seho iombonana sy misokatra ho an'ny besinimaro ny atrikasa ny asabotsy 28 novambra ihany manomboka amin'ny 16H30.

Raisina ao amin'ny Sakaizan'ny piano CGM ny fisoratana anarana.

Azo atao koa ny mila hevitra amin'ireo mpanentana :

Prosper RALAIARIMANANA, 032 42 416 92, pro.ralai@yahoo.fr

Mbosa RABENASOLO, 034 01 266 91, rimbossa@yahoo.fr ;

Tantely RAMAROMIANTSO, 032 02 293 58, tantely_rivo2@yahoo.fr ;

Feno RAVONINARIVO, 032 11 177 36.

Taratasy misokatra

2009-04-06T02:58:39Z

Tsy telo izay iray fa telo ray. Malagasy telo Dada. Malagasy telo Baba. Malagasy telo Dadilahy. Malagasy telo Raiamandreny. Sambatra be isika Malagasy. Sambatra mihitsy isika raha samy sambatra amin'ny vahoaka sy ny Firenena manerana ny tany.

Tena tsara ary tiako be ny soso-kevitr'i Alain ANDRIAMISEZA tamin'ny Invité du Zoma omaly tamin'ny TV Plus nanoloana an'i Onitiana REALY. Hoy izy : “Mitodika amin'ireo Prezidà telo lahy voafidim-bahoaka “ara-dalàna” ny masontsika Malagasy tsivakivolo” . Tsy iza izany fa Andriamatoa isany, arakara-jokiny : ZAFY Albert, Didier RATSIRAKA ary Marc RAVALOMANANA. Tena marina be ny azy fa mitodika any amin'ireo RaiamandreniBe telo lahy ireo ny masontsika Malagasy ankehitriny. Na tiantsika na tsy tiantsika.

Matoky marimarina isika rehetra fa any amin'izy DADILAHY TELOLAHY IREO ( samy efa manan-jafikely izy ireo) ny fanalahidin'izao krizy sy fifanolanana politika lalina sy makadiry mampidi-kizo antsika Malagasy izao. Olana politika goavana izy ity, ka tsy maintsy ALA-OLANA POLITIKA irery ihany no hamahana azy. Fa tsy amin'ny alalan'ny herisetra sy ny fitaovam-piadiana. Na sanatria amin'ny fifamonoana sy fifandripahana ary fifamaliana faty tsy misy farany eto. Fifampidinihana tokana ihany no lalan-tery tsy maintsy hizorana.

Takiantsika Malagasy ary izy telo lahy RAIAMANDRENIBE ireto hanome ohatra velona antsika ka hitari-dàlana antsika mankany amin'izany làlan'ny FIFANATONANA sy FIFAMPIDINIHANA ary FIFANDAMINANA sy FIFAMPIHAVANANA mbamy ny FIFANAZAVANA ARA-PAHAMARINANA sy FIFAMELANA HELOKA izany. Satria tsy misy tsy diso izay mandia ny tany, fa izay mivari-lavo sy mikiry biby no adala indrindra. Tsy mila tafika SADEC izany, tsy mila tafika firenena mikambana, tsy mila tafika afrikanina, tsy mila Francophonie,tsy mila Frantsay, tsy mila Vatican, tsy mila Amerikanina sy Sinoa, fa vitantsika Malagasy samy irery ihany. Adidy aman'andraikitrintsika rahateo.

DINGANA VOALOHANY : Tsy misy FEPETRA MIALOHA na préalable hoy ny Vazaha, fa samy manao fanambarana mitovy tsisy valaka izy roalahy Prezidà Didier RATSIRAKA sy Prezidà Marc RAVALOMANANA any am-pitan-dranomasina misy azy avy any manao hoe : Nohon'ny Hasin'i Madagasikara Tanindrazana Iombonana sy ny tombotsoa ambonin'ny vahoaka Malagasy monina ao aminy,dia vonona amin-kitsi-po sy amim-panetren-tena ary am-pahibemaso sy tsy noterena izahay mirahalahy, aty am-pitandranomasina aty, fa hifanatona sy hifampidinika ary hifandamina sy hifampihavana, ka hifanazava ara-pahamarinana ka hifamela heloka mba ho ohatra velona sy modely hoan'ireo Malagasy tsivakivolo sy tsy misy avakavaka mpiray rà sy mpiray tanindrazana aminay any an-tanindrazana sy miparitaka maneran-tany.

Dia manao fanambarana tsotra nefa miezinezina feno hasina sy feno fanahy amam-pahendrena Malagasy toy izany koa ny Prezidà ZAFY Albert eto an-tanindrazana. Ny azy soloiny fotsiny hoe izahay TELO mirahalahy, ny hoe izahay mirahalahy aty am-pitandranomasina aty. Izy tsinona no zokibe mpampihavana. Voninahitra lehibe omena azy izany. Ary hetsika fihavanana efa notakiany hatry ny elabe izany. Izany no maha Filohan'ny CRN azy. Komity ho amin'ny Fampihavanam-pirenena. Aoka tsy ho adinointsika izany.

Atao an-tsoratra io fanambarana tokana sy mitovy io. Dia vakian'izy telo lahy any amin'ny toerana misy azy avy. Farany dia samy manisy Sonia ny azy. Aparitaka eraky ny fahitalavitra sy radio ary gazety manerana an'I Madagasikara izany hetsika tsotra nefa mahate-hidera asehon'izy telo mirahalahy izany mba ho fantatry ny Malagasy rehetra tsy vakivolo. Avoaka amin'ny gazetim-panjakana aza raha ilaina.

DINGANA FAHAROA : Mifampiantso an-tariby aloha ary alefa mivantana aty Madagasikara toy ny fanao mba ho ren'ny Malagasy rehetra. Mifampirary soa sy mifanao rendez-vous. Ary avy eo dia mifanatona amizay tokoa izy mirahalahy Prezidà Didier RATSIRAKA sy Prezidà Marc RAVALOMANANA any am-pitandranomasina any. Izy mirahalahy irery ihany no mifampiresaka an-tariby (tsy alefa mivantana kosa io) sy misafidy malalaka an'izay toerana hifanatonany sy hifankahitany any am-pitandranomasina any. Tsy asiantsika olana ireo olona na delegasiona manaraka azy avy, fa anjaran'izy roalahy ny mamaritra an'izany.

Fa vao mifankahita dia alefa indray ny FIARAHANA MAMAKY SY FIARAHANA MANAO SONIA ilay fanambarana malaza tetsy amin'ny dingana voalohany. Ampiana fotsiny angamba hoe eny am-piandohana :“Koa dia tanterahanay tokoa ary izao, fa noho… "Ny sisa tsy misy miova.

Mba asiana tsirony hafakely ihany. Asiana sira gasy sy sakay gasy. Tsy mifandimby mamaky, an'ilay fanambarana, fa tena iarahana mamaky toy ireny vavaka nampianarin'ny Tompo sy fanekem-pinoana ireny. Toy ireny miara-mihira ny hiram-pirenena “Ry Tanindrazanay malala ô “ sy ny “Zanahary ô ! Tahio ny Tanindrazanay” ireny. Toy ireny miara-miredona sy miara-mamaky ny teny Fianihanana ho Filoham-pirenena ireny. Tsy atoro izany intsony izy mirahalahy fa asa efa nataony izany. Ny manangan-tànana angamba no tsy atao, satria tsy fianihanana tsinona no atao. Fa azo atsindry eo amin'ny fo havia ny tànana havanana. Vitaintsika amin'ny alalan'ny ady gasy ilay raharaha ry zareo â !

Ny Zokibe mpampihavana sady Prezidà ZAFY Albert aty an-tanindrazana manamafy mamerina mamaky ny fanambarany miampy ilay hoe : “Koa dia tanterahanay tokoa ary izao, fa noho…" Ary any amin'ny farany dia faranany hoe : Ary ambarako sy amafisiko fa sitrako sy teliko izao fihaonana sy fifanatonana voalohany eo amin'izy mirahalahy ZANDRIBEKO izao.

Dia mazava loatra fa abobobobo amin'ny radio sy télé ary gazety manerana an'i Madagasikara indray iny hetsika maha te-hidera dingana faharoa iny.

DINGANA FAHATELO : Misidina amin'ny fiara-manidina lasa mandeha maka ireo ZANDRINY ROALAHY any am-pitan-dranomasina ny ZOKIBE IOMBONANA SADY MPAMPIHAVANA Prezidà Zafy Albert. Vakian'izy telolahy miaraka miredona ilay fanambarana malaza. Fa eto dia miampy iray indray ny fanambarana vakiana mifandimby sy mifanesy indray kosa. Miampy fananganana tànana havanana. Fifampiarovan'ny samy mpiray rà Malagasy no atao. Arakara-jokiny hatrany.

– Prezidà Zafy Albert : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izaho Prezidà Zafy Albert, fa iantohako tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FANANANA ARY NY FAHAFAHAN'IRETO ZANDRIBEKO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Didier Ratsiraka sy ny Prezidà Marc Ravalomanana izany” .

– Prezidà Didier Ratsiraka : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izaho Prezidà Didier Ratsiraka, fa iantohako tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FANANANA ARY NY FAHAFAHAN'IRETO ZOKIBEKO SY ZANDRIBEKO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Zafy Albert sy ny Prezidà Marc Ravalomanana izany” .

– Prezidà Marc Ravalomanana : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izaho Prezidà Marc Ravalomanana, fa iantohako tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FANANANA ARY NY FAHAFAHAN'IRETO ZOKIBEKO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Zafy Albert sy ny Prezidà Didier Ratsiraka izany” .

Ireo fanambarana roa sosona ireo no vakian'izy telo mirahalahy ANY AM-PITANDRANOMASINA ANY dia averiny vakiana indray koa raha vao migadona eto an-tanindrazana, ao amin'ilay efitranom-boninahitra eo Ivato ry zareo.

DINGANA FAHA EFATRA : Vitan'izy telo mirahalahy ny famakiana ireo FANAMBARANA ROA SOSONA. Dia anjaran'ny Foloalindahy indray kosa no mamaky ny fanambarana miezinezina ataony. Misy solotena telo avy tsongaina avy amin'ny miaramila sy ny zandary ary ny polisim-pirenena. Manamboninahitra, manamboninahitra lefitra ary vata-miaramila. Ezahana raha azo atao ireo tsangan'olona SIVY izany, izay misy disadisa sy misy lonilony no asaina mamaky ilay fanambarana iombonana manao hoe : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izahay FOLOALINDAHY MALAGASY, fa iantohanay tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FAHAFAHAN'IRETO RAIAMANDRENIBENAY TELO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Zafy Albert sy ny Prezidà Didier Ratsiraka ary ny Prezidà Marc Ravalomanana izany.”

Dia hanaovantsika vahoaka Malagasy tsy vakivolo fandraisana makotrokotroka sy manetriketrika ireo RAIAMANDRENIBENTSIKA TELO MIRAHALAHY nahavita namitrana fihavanana ireo. Samy mahazo miantsoantso izay DADA na BABA tiany antsoina ny tsirairay fa manana DADA sy DADILAHY TELO BE IZAO ISIKA MALAGASY. Fahasoavana be izany. Dia hoentintsika mitety ny renivohi-paritra 22 izy telo mirahalahy ho porofo velona hoan'ny vahoaka Malagasy sy hiaraka hitokana ireo kianjan'ny demokrasia manerana ny Nosy. Hovaintsika ny anarany amin'izay fotoana izay ho lasa hoe KIANJAN'NY TENY IERANA fa izay no mora azon'ny Malagasy rehetra. Mamatotra sy mifehy antsika rehetra mifandimby mampiasa ny kianja koa io TENY IERANA io. Fa tsy toy ilay demokrasia tsy haintsika loatra ka samy azo anaovana izay saim-patany. Na tsikera ataonao eo, na sosokevitra ataonao eo, na fizaram-baovao ataonao eo, na filazana alahelo, na fihobiana hafaliana, dia atao teny ierana avokoa. Teny ierana amin'izay vahoaka voavorinao eo. Fa teny ierana ihany koa sy indrindra koa ary fifandresen-dahatra amin'izay vahoaka tsy manaiky vorianao eo. Mihena amizay ny mpanaonao foana.

DINGANA FAHADIMY : Manohy ny maha Filohan'ny Tetezamita azy ny ZANDRIKELY IOMBONANA Andry Rajoelina sy amin'ny maha Praiminisitry ny Tetezamita azy ny ZANAKA IOMBONANA Monja Roindefo. Hapetraka ho Filoham-boninahitry ny Tetezamita kosa izy TELO MIRAHALAHY RAIAMANDRENIBE. Misokatra sy migodana be amizay ny lalàna mivoaka ny krizy sy fiaraha-mitantana ny Tetezamita ary ny fifampidinihana sy ny teny ierana isan'ambaratongany hampijoroana miaraka ny fototra faran'izay mafy orina ny Repoblika faha efatra. Azo adika hoe FANJAKANA IARAHA-MANANA ny Repoblika. Tsy hoe intsony Repoblikan'i Madagasikara. Fa lasa hoe Fanjakana iaraha-manana i Madagasikara. Mafilotra ery izany fanenony. Samy tompony na ny mpitondra na ny mpanohitra fa dia mifandimbidimby eo. Ifandimbiasana ny toerana amin'ny alalan'ny fifidianana irery ihany.

Lasa hoe Fanjakana iaraha-manana faha-4 i Madagasikara. Mampahatsiahy antsika Malagasy lalandava ny hadalana sy hafokana ary ny dingana ara-tantara efa vitantsika ny tarehimarika 1,2,3,4.

DINGANA FAHA ENINA : Miroso amin'ny fananganana VAOMIERAN'NY FAHAMARINANA SY NY FAMPIHAVANANA isika Malagasy. Izy telo mirahalahy RAIAMANDRENIBE no misantatra sy manome ohatra ny Malagasy rehetra miatrika io vaomiera io. Potsirina hiala hatramin'ny hakalany avokoa ireo VAY MAVENTY SY ALAHELO LALINA SY RAIKITAPISAKA REHETRA NIOTRIKA teto amin'ity Firenena malalantsika ity. Manaraka azy ireo avy ato aoriana ireo tompon'andraikitra isan-tokony sy sokajiny ary isan'ambaratongany nahavitra heloka bevava sy maventy teto amin'ny firenena. Habaribary daholo ny marina rehetra. Tsy misy afenimpenina. Aorian'izay vao misy ny fifonana sy ny fifamelan-keloka.

DINGANA FAHA FITO SADY FARANY : Vita hatreo ny tsy maty manota. Manome toky izy telo mirahalahy fa tsy maintsy MAHAVITA miaraka manangana ny HAUTE COUR DE JUSTICE na FITSARANA AVO MOMBA NY FAHAMARINANA eto amin'ny tany sy ny fanjakana alohan'ny fiafaran'ny Tetezamita. Rafitra izay tao anatin'ny Lalampanorenana anazy telo mirahalahy hatramin'ny 1975 io ka hatramizao, fa tsy nety nanana fotoana sy finiavana hanangana azy mihitsy ry zareo tamin'ny mbola teo amin'ny fitondrana. Fotoanany izao, ry zareo tsy eo amin'ny fitondrana izao intsony. Mba ho aro fanina sy lovasoa sarobidy hoan'izay mpitondra fanjakana ambony isan-tsokajiny ho voafidim-bahoaka manaraka eo.

Belanto sy Olombelo Ricky ary Malagasy vitsikely marobe mitovy hevitra aminay. Hevitry ny olombelona Malagasy tsinona ireo nangoninay sy naravonay ireo.

Ny momba ny flotement na ny MID

2009-04-02T02:55:00Z

Ity misy courbe ny ariary miohatra amin'ny Euro. Tsara ho fantatra sy tsara ho fantarina ny ho vokany.

Eo anatrehan'ny olana ara-bola miseho eo amin'ny fitondrampanjakana ankehitriny, dia ny tsy fisian'ny vola avy amin'ireo mpamatsy vola mahazatra noho ny fanapahan-kevitr'izy ireo hampihantona aloha ny famatsiam-bola an'i Madagasikara, dia iaraha-mahita ny vokatr'izany ao anatin'izao rafitra mbola avela hanan-kery eto amintsika izao : io miakatra io ny devises matanjaka (euros sy dollars), ary mitotongana be ny sandan'ny ariary.

Mazava ho azy fa ny vokatr'izay dia hiakatra be ny PPN eto Madagasikara. Tsy zava-baovao fa efa nitranga izany. Ny fitotongan'ny vola malagasy miohatra amin'ireo devises ireo no antony iray lehibe indrindra mampahantra an'i Madagasikara (jereo ny fanazavan'i J. J. Ratsietison).

Ao anati'izao rafitra izay misy ankehitriny izao (izany hoe : mbola tsy mamorona ny volany ny Malagasy), ny vaha olana aroson'ny Otrikafo dia ny fanidiana haingana dia haingana ny MID (marché interbanquaire des devises). Marihana fa io MID io dia eo am-pelatanan'ny banky vahiny tanteraka (ireo vahiny tsy manaiky ny Tetezamita).

Ny tena vaha olana maharitra moa dia ny fialana amin'io rafitra io ary ny fampiharana ny fiandrianam-pirenena, izany hoe : ny famoronam-bola araka ny soso-kevitra Otrikafo, Kanefa ny maika aloha izao dia ny fanakatonana rahampitso dia rahampitso (alatsinainy 30 mars) ny MID.

Tokony ho fantarina mialoha anefa ny mety ho vokatr'izany : mety hampiseho hatezerana ny BM sy FMI satria izy no nanery antsika hiditra amin'io « flottement » io (MID = flottement). Tsotra no havaly azy : na izy « mamaha ny robinet », dia afaka mitohy ny rafitra akehitriny (tsy izay mihintsy anefa ny vaha olana mahomby ho an'i Madagasikara), na izy manidy ny robinet, dia zon'ny Fanjakana malagasy no manidy ny MID.

Zavatra tsy azo ampiarahana mihitsy ny fanidiana ny robinet sy ny fihazonana ny MID, fa tena famonoana ny vahoaka malagasy tsotra izao izany.

Otrikafo
29 martsa 2009.

N.B : Jereo eo ambany ny fivoatry ny sandan'ny vola euros raha mihoatra ny vola ariary

Mpangalatra kamio 6 no voasambotra

Rakotoarilala Ninaivo — 2009-04-02T02:55:00Z

Voasambotr'ireo Zandary ao amin'ny Brigade Fenoarivo, ireo olon-dratsy miisa 06 nangalatra kamio iray teny Fenoarivo ny alahady 29 marsa. Niray tsikombakomba tamin'ireo olon-dratsy ny mpiambina ity fiara ity.

Efa tena maty paika avokoa ny tetika hamoahana ny fiara satria efa vita daholo ny taratasy sy ireo laharana vaovao saika apetaka aminy. Vola 2 tapitrisa Ar no nifanarahan'ny mpangalatra sy ny mpiambina, ary dia nisy mihitsy ny taratasy nataon'ny roa tonta amin'ny fandraisana io vola io.

Telo mirahalahy mpiray tampo no tompon'antoka tamin'izao halatra izao, miampy mpiambina mivady ary mpanelanelana roa. Saika efa tratra avokoa izy ireo ankehitriny, ankoatr'ireo mpanelanelana roa izay mbola karohina. Marihina fa nampiasa mini-bus ireo mpangalatra saingy nandositra ny mpamily rehefa raikitra ny fifanjevoana tamin'ireo zandary saika hisambotra azy. Voasambotra ihany moa ity mpamily ity.

Tratra niaraka tamin'ilay mpiambina ihany koa ireo ody gasy maro isan-karazany nolazainy fa fandemena ka mahatonga ny olona hanaiky izay lazainy.

Anio alakamisy 2 aprily no hatolotra ny fitsarana ny raharaha. Ny Zandarimariam-Pirenena dia manentana hatrany ny tsirairay hiara-hiasa, hampandre haingana azy ireo manoloana ny tsy fandriampahalemana misy ankehitriny.

Ny lasa sy ny ankehitriny

Arena R. — 2009-03-31T02:54:20Z

Mahabe fanontaniana ny momba « Taom-baovao » Malagasy. Noho izany indrindra dia nanao fanadihadiana momba ny tantarany izahay. Tsotra ihany ny tanjona : « Mba tsy ho tompon-trano mihono ny isika Malagasy ». Lohahevitra maromaro no resahina amin'izany : « Ny tantaran'ny taom-baovao Malagasy », « Ny fomba amam-panao » ary « Ireo sakantsakana maro samy hafa… » :

Ny « Asaramanitra » dia vinaky toy izao « Asara », midika hoe volana ; « Manitra » arak'izany dia manentohento, mahasarika ny orona. Ny Asaramanitra izany, arabakiteny, dia volana manitra. Misy anefa lovantsofina sakalava mamaritra fa izy ity dia fotoana fiakaran'ny vokatra. Ny « Asara » eto dia ambara fa fiandohan'ny fotoam-pararano. Hatramin'ny fanjakan'Andriamanelo, - rain'ny mpanjaka Ralambo -, ny Malagasy dia nanisa andro tamin'ny alalan'ny fiovaovan'ny volana. Ny « Asaramanitra », na ilay tsinam-bolan'ny Alahamady dia natsoina hoe « taom-baovao ».

Tamin'ny andron'ny fanjakana merina, ny « Asaramanitra » dia manana hendrika ara-kolotsaina, izay manome lanja ny soatoavina maha-malagasy : anisan'ny nanamarika ny fankalazana azy tamin'izany ny « fandroana », na ilay andro lehibe fidiovana. Fetim-panjakana ary fetim-bahoaka ihany koa izy tamin'izany ary ankalazaina isan-taona miaraka amin'ny hanimpitoloha, ny mozika ny dihy.

Tsy voafaritra

Ny tena niandohan'ny « fandroana », dia tsy voafaritra mazava tsara, toy ny fihavina sy ny fiandohan'ny malagasy ihany koa. Rabearifeno Albert, Yoki Be Ram's hoy ny maro, mpikaroka momba ny fiovana sy ny toetrin'ny kintana amam-bolana dia mihevitra fa efa nisy hatramin'ny taon-jato faha 13 izany. Izany hoe, tamin'ny andron'ny Vazimba, mponina voalohany nonina teo amin'ny nosin'ilay Gasikara, no efa nankalaza ny « fandroana » ny malagasy.

Ny hafa koa dia milaza fa hatrany amin'ny fanjakan-dRalambo, Mpanjakan'Ambohidrabiby sy Alasoara, (1575-1610), no efa nakalazana azy. Ambara mihitsy aza moa fa ity mpanjaka ity no namorona ny « fandroana ». Eo ny milaza fa noforoniny izany mba ho fankalazana ny fahinanana « jamoka » na omby, izay izy no nahita azy. Ny hafa kosa manambara fa mba ho fahatsiarovana ny vanin'andro nahaterahany izay mifandraika indrindra amin'ny « Alahamady », na ilay ataon'ny vahiny hoe « Belier » eo anelanelan'ny 21 martsa sy 21 aprily eo.

Nentin'ny Arabo

Ny mpahay tantara etsy andaniny manamafy fa « Alahamady » dia ny arabo, nifanerasera ara-barotra tamin'ny fanjakana fahizay no nampiditra azy teto amin'ny nosindrazan-tsika. Izy ireo no nampianatra ny mpanandro Malagasy hanisa kintana amam-bolana. Tany amin'ny taonjato faha 16 tany ho any izany. Rehefa manisa andro ary ny arabo dia mijery ny fiovaovan'ny volana sy ny toetran'ny masoandro miaraka. Ny tsinambolan'ny Alahamady izay mifandraika indrindra amin'ny fifanojon'ny antokon-kitan'ny ondrilahin'ny masoandro sy ny volana (bélier solaire et lunaire), no noraisina ho « taom-baovao Malagasy » hatreo.

Ary araka izay voasoratra ao amin'ny « Tantaran'ny Andriana » dia mpanjaka telo ihany no teraka tao anatin'ny volana « Alahamady » : Andriamasinavalona, Andrianampoinimerina et Ralambo. Ny Alahamady arak'izany dia sokajiana ho andro tsara, « andron'ny mpanjaka ». Ary ao amin'ny fianakavian'ny mpanjaka raha misy zazalahy teraka ao anatin'io volana io dia natahorana mafy ny mety hamadihany ny fitondrana rehefa lehibe izy. Noho izany dia vao teraka izy dia tsy maintsy sedraina sy ampandalovina ny « ala faditra ».

Novain'dRanavalona III

Ranavalona faha III, no anisany nitondra fanavaozana lehibe teo amin'ny fankalazana ny andro fandroana. Ity mpanjaka vavy, nanjaka farany teto Imerina ity, dia nanova sy nametraka ny andron'ny fankalazana ho 22 novembra, andro nahaterahany, ary nisehoany voalohany ihany koa tamin'ny vahoaka. Saingy Ranavalona fahaIII moa dia resin'ny mpanjanatany Frantsay tamin'ny 1985. Nanomboka teo dia ambara fa voazanaka hatramin'ny Kolotsaina ny Malagasy. Araka ny didy tamin'ny 5 jona 1897 mantsy dia ny fetim-pirenena Frantsay, ny faha 14 jolay, no noterana ho « Asaramanitra » Malagasy. Very hatreo ilay « fandroana ».

Taorian'ny andron'ny fahaleovantena, sy ny Repoblika voalohany, dia nanambara ny « Asaramanitra » ho azy koa ny mpitondra fanjakana. Ny volana oktobra. Niroso ihany, ary dia niditra ao anatin'ny fanatontolona. Teo indray no nihiditra ny voalohan'ny volana janoary, izay eken'ny akamaroan'ny malagasy sy izao tontolo izao ho « Asaramanitra ».

Fomba

Fomba anisan'ny tena nisongadina tamin'ny fankalazana ny « Asaramanitra » : ny fandroana, izay nafindran-dRanavalona faha-III ho 22 novambra, ary ny andro famonoan'omby, ny ampitson'io andro lehibe io. Herin'andro vitsivitsy mialoha ny lanonana dia manao fanambarana amin'ny vahoaka ny fanjakana, ary mandidy ny hampafantarana azy eny an-dalambe, indrindra eny an-tsena, toerana ifanareseran'ny maro mba hahafahan'ny vahoaka mihomana mialoha.

Tamin'ny andron-dRanavalona III, ny fiandrasana ny andron'ny fandroana dia nomarihana tamin'ny fetin'ny « arendrina ». Araka ny tantara dia tamin'izany fotoana izany no nampiasa voalohany ny arendrina ny Malagasy. Tamin'izany dia ny volotara na bambou no nampiasaina ary nasiana jabora sy fahamboridamba, ary ampiretina ny lohany iray. Amin'ny ankapobeny ny zaza no tena mitondra ny arendrina miodina ny tanàna vao manomboka maty ny masoandro.

Rehefa tonga ilay andro lehibe, « Asaramanitra », dia mifampirary so any rehetra « Arahaba tratry ny taona ! » Ireo olona misaona, na namoy havana na fianakaviana, ihany no tsy manao izany, fa satria ny « Asaramanitra » dia andron'ny mpanjaka. Noho izany tsy tokony hiresaham-pahoriana, sy handatsahan-drà. Noho izany, raha misy olona maty ny andron'ny lanona dia tsy azo ambara ny manodidina. Asitrika araka izay haingana indrindra izy, ary mba tsy hisy mpahalala.

Mifampitsidika ny mpianakavy ny andron'ny « andro androan-drano ». Raha ny tena izy dia ny zanaka no mitsidika ny Ray aman-dReny, ary manome voninahitra azy. Ity fihaonam-pianakaviana ity matetika dia marihiana amin'ny fitsofandrano, na ihany koa « Misafo Rano ». Manana ny toerana maha izy azy amin'ny fomba Malagasy ity fomba ity, satria dia raisina ho toy ny tsy nisy ny lanonana raha tsy tanteraka ity fomba ity.

Diso izany ?

Amin'ny maha andro fandroana azy dia andron'ny fidiovana izy. Diso anefa ny fiheverana fa voretra ny Malagasy fahiny satria indray mandeha isan-taona ihany izany izy vao mba midio. Ny hevitry ny fandroana koa eto dia ilay andro famelankeloka, sy fifonanana. Izany hoe midio ao anaty mihintsy ny olona tsirairay avy. Eny fa na dia ireo vehivay misitaka aza dia mody, alain'ny vadiny, raha toa ka manaiky ity farany.

Tamin'ny andro mbola tsy nihinana omby ny malagasy dia voalaza fa ny koba sy ny tantely no entina mankalaza ny andron'ny « Asaramanitra ». Ny ampitso io. Io ihany koa ilay atao hoe manao « tatao ». Vary amin-dronono tondrahan-tantely. Raisina amin'ny sotro dia atao an-tampon-doha ka hisambasambana : « Samabasamba Andriamanitra Andriananahary, samy arivo ho traty ny taona mitsingerina indray, tsy hisara-mianakavy, ho ela velona, hitombo saina, ambinim-bola sy harena… »

Rehefa nisy moa ny hena, dia novonoina ny omby ary dia zaraina amin'ny olona tonga eo ny hena. Ny hena tsara kosa toy ny trafony sy ny vodihena dia omena ny olona manakaja. Io ilay antsoina hoe « nofon-kena mitam-pihavanana ».

Fahadisoan'iza ary ?

Tsy voafaritra ihany, ary tsy voafaritra foana. Io no azo ambara amin'ny tantaran'ny firenena Malagasy. Ny taona farany nankalazana ny « Asaramanitra » indray eto no tiana hambara. Ny mpikaroka sasany dia nanambara fa ny Kolonely Ratsimandrava Richard no olom-panjakana farany nankalaza azy. Tsy misy isalasalana izany raha mijery fotsiny ny toetsain'ity mpitondra ity.

Ny minisitra farany voalaza fa nankato ny hetsika kosa dia Andriamatoa Tsilavina Ralaindimby, nisahana ny kolotsaina tany amin'ny taona 1994 tany.

Ankoatra ny finiavana politika anefa dia ao koa ireo anton-javatra maro mahatonga ny fanadinona ny fetin'ny « Asaramanitra ». Ny tsy fahampianan'ny fanazavana avy any amin'ireo milaza ho mpahalala dia anisan'izany. Ireo mpanandro ohatra dia anisan'ny tsy milaza mazava tsara ny fanaovana kajikajy ny amin'ny famantarana ny tsinambolan'ny Alahamady. Samy manana ny azy avy eo, ary dia samy mankalaza ny azy amin'ny andro izay heveriny fa mety ry zareo. Dia lasa mifampialona.

Ny mpanandro ihany

Hatreto dia azo lazaina fa mbola ireo mpanandro ireo ihany no afaka mamantatra ny fiovaovan'ny volana sy ny toetry ny kintana. Aza afangaro arak'izany, tsy mpimasy hono ry zareo, fa mpikaroka.

Ankoatra ny tsy fahampian'ny serasera dia manaratsy hendrika sy nahavery ny fomban-drazana Malagasy koa ireo trangan-javatra maro samy hafa avy any ivelany. Ny Fivavahana ohatra, dia manana ny lanjany manokana. Ireo izay mbola manaja ny fomban-drazana dia raisina ho toy ireo olona mpanompo sampy. Noho izany dia tsy tokony hanana toerana eo amin'ny fiarahamonina. Hailikilika arak'izany izy ireo mandrapihovany hevitra. Indrisy.

Anareo koa

Manana andraikitra ihany koa ireo milaza ho mpandala ny fihavanana sy ny kolotsaina maha-Malagasy. Anisan'ireny ny Trano Kolotoraly Malagasy, ny Akademia, ny fikambanana maro samy hafa toy ny Vazimba Produktion, ny Cie Rary, ny fikambanana Vaika. Marina fa miezaka ry zareo ny hankalaza ny taom-baovao malagasy araka izay tratrany, fa toa mbola « saro-kenatra » sy « tsy miray hina » ihany. Tsy ampy ny fampafantaran'izy ireo ny hetsika hatramin'izao ka zary izy samy izy ihany no mifanotrona. Antsika rehetra anefa ity hetsika ity eh.

Hafatra 29 marsa sy ho an'ny mpanohana ny « ara-dalàna »

2009-03-30T02:48:27Z

Fiarahabana ny Vahoaka Malagasy mpiray tanindrazana tratry ny 29 martsa no afatra saika alefan'i Marc Ravalomanana ny asabotsy 28 martsa lasa teo tetsy amin'ny kianjan'ny 13 mey. Tsy raikitra anefa izany ka dia nalefa tamin'ny onjapeo ilay hafatra.

Fankasitrahana sy fiarahabana

« Miarahaba anareo amin'izao ankatoky ny fankalazantsika ny tsingerintaonan'ny faha 29 martsa 1947, tolom-panafahana nataon'ireo zoky ray amandrenintsika 62 taona lasa izay. Mbola misy amin'izy ireo miara miriaria mahita ny zava-misy ankehitriny, ireo tapa-porohana sisa tsy may, ireo akanga sisa nanamborana ». Izay ny fiandohan'ilay hafatra.

Avy eo dia nisaotra ireo bekotro maro olatra ny filohampirenena teo aloha. « Ianareo bekotro maro olatra, misaotra anareo izahay nohon'ny tolona nataonareo ho fanafahana ny tanindrazana malalantsika ity. Mankasitraka anareo izahay nohon'ny hafanam-po, ny fijoroana, fahasahiana ho an'ny taranaka fara aman-dimby », hoy ilay fanambarana.

Mamelà ahy ianareo mba hitodika amin'izy ireo ankehitriny, vanin'andro lehibe sarobidy amin'izy ireo tokoa mantsy izany fahatsiarovana ny tsingerintaona faha 29 mars izany. Aza matahotra ianareo fa ho jerena manokana izay mbola azo hanampiana sy izay azo atao rehetra amin'ny andro sisa mbola hiainanareo.

« Asehoy ny tena fitiavantsika ity tanindrazana ity »

Mitodika amintsika ankehitriny kosa ary aho ankehitriny. Raha niady mafy izy ireo, nahafoy ny ainy, ary indrindra indrindra nijoro ho lehilahy sy vehivavy, mahita ny zava-misy ankehitriny, miaina zao vanin'andro iainantsika ankehitriny izao, malahelo, misento. Aiza ho aiza no tena fitiavantsika ity tanindrazana malalantsika ity.

Ry vahoaka Malagasy, asehoy ny tena fitiavantsika, mijoroa, misehoa, tiantsika loatra ity firenentsika ity, mamintsika loatra ry malagasy. Fantantsika fa misy dia misy ireo mpanao arira, ireo diso lalana, ireo nania, nefa tonga amin'ilay fitenenana manao hoe ny omby indray mandry hono tsy indray mifoha ary saonjo iray lohasaha tsy hilaozan'izay mamarara, koa havereno ny fifankatiavantsika malagasy. Asehoy fa fianakaviambe iray ihany isika.

Faly aho, faly isika mianakavy satria am-pamendrehana tanteraka no hankalazaintsika izany tantara anankiray tsy azo kosehina ao am-pon'ny malagasy izany.

Misaotra an'Andriamanitra isika fa be ireo olona tia tanindrazana. Ianareo zao, isika rehetra izay mihaino sy manaraka ny fandehanan-draharaha eto amin'ny tany mamintsika ity. Fantatro, fantantsika rehetra fa mandia fotoan-tsarotra ny firenentsika ankehitriny, tsy mifankaiza firy ny zava-misy 62 taona lasa izay. Ny endrika fotsiny no samihafa, ny fotoana no aty aoriana fa ny fanagejana indray no tadiavin'ny sasany ho atao ary ny fizarazarana hanjakana no kendren'ny sasany.

Mahatoky aho, mahatoky isika fa hijoro hatramin'ny farany, hanao arak'izay ato atao mba ahafahantsika mampandresy ny fanamafisana ny demokrasia, ny fankatoavana tanteraka ny lalam-panorenana ary indrindra indrindra ny fanajana ny lalàna velona misy eto amin'ny tany sy ny fanjakana mba hiadanan'ny vahoaka, hamerenana ny filaminana sy fandriam-pahalemana.

Antso ho an'ny fahamaroan'ireo mpanohana

Antso no ataoko, aoka isika samy hihaino ny feon'ny fieritreretana amin'ny fitiavan-tanindrazana hananantsika. Tsy tombontson'izao velively ny fandrobana fananan'olona, ny fandorana ny fananam-panjakana sy ny fananan'olon-tsotra. Tsy ny tafondro sy ny basy no hangalana an-keriny ny fahefana fa aoka re mba samy hanaja ny lalam-panorenana, hanamafy ny demokrasia. Matoky aho, mino aho fa ampy dia ampy ho lesona ho an'ny ho avy ny zava-mitranga ary izao fahamaroanareo marobe izao tsy hijanona mihintsy.

Miantso anareo aho, mamporisika anareo aho, mankahery anareo aho, fihetsika maha te hidera, fahasahiana hiaraha-mahita izao ataonareo izao, aza manaiky ny hiverenan'ny fangejana ity firenentsika ity intsony. Lavo ankitsirano ny fampiadiana sy ny fizarazarana hanjakana. Tandremo dia tandremo ry Vahoaka Malagasy. Tsy maintsy ataontsika izay ahafahana maneho haingana ny fampandrosoana an'i Madagasikara. Tsy maintsy ataontsika ny famerenana indray ny fiainam-pirenana ary tsy maintsy ataontsika ny famerenana indray ny fiainam-pirenena ary tsy maintsy ataontsika ny fampandrosoana haingana sy maharitra ity firenena malalantsika ity mba hamaranantsika hatramin'ny farany ny fahantrana misy eto Madagasikara.

Aoka re isika amin'izao fotoanan'andro iainantsika izao hahatsapa fa dia efa noraisin'ireo firenena matanjaka ho modely Madagasikara amin'ny fampandrosoana. Indrisy anefa hoy aho aminareo.

Koa ny fankalazantsika ny 29 martsa rahampitso alahady, andro izay atokantsika hitondrana am-bavaka ny firenentsika ary indrindr'indrindra andro hanakinantsika amin'ny Andriamanitra marina ny fiainan'ity firenena malalantsika ity, miantso anareo aho ry Malagasy, miantso antsika, aza avela ho raraka an-tany re ireo tolom-panafahana nataon'ireo zoky ray aman-dreny teo aloha, aza avela ho raraka an-tany re ireo voninahitra an-tsobika izay azontsika nandritra izay 7 taona – 8 taona niarahana izay.

Ry Vahoaka Malagasy,

Ato am-poko mandrakariva ny fahatsiarovana antsika rehetra, ato am-poko mandrakariva ny afo miredareda tia hampandroso haingana an'i Madagasikara. Tsy ho sandaiko vola na atakaloko izay harena ny fitiavako ny Vahoaka Malagasy sy ny fitiavako ny fireneko. Aza matahotra, ianareo fa tsy ho ela dia heverina aho, hiaraka isika, miasa miaraka no fahombiazana. Ny vavaka asandratrareo, ny fihetsika mendrika maha Malagasy antsika ataonareo, zava-dehibe eo anivon'izao tontolo izao izany. Tohizo, hamafiso izao hetsika ataontsika izao ho ren'izao tontolo izao fa tsy hanaiky mihintsy ny Malagasy raha tsy tafaverina amin'ny laoniny ny ara-dalàna. Mamerina indray aho fa ny akanga maro tsy vakin'amboa, ny mitabe tsy lanin'ny mamba, ka tongava maro ary, hamafiso hatrany izao hetsika hataonareo izao, ho ren-tany, ho ren-danitra fa mifankatia ny Malagasy, tsy hanaiky lembenana intsony ny Malagasy. Hiady hatramin'ny farany ny Malagasy mba ahatonga ny taniny tsy hisian'ny fanagejana intsony indray, mba ahatonga ny taranany rahatr'izay ho lasa taranaka vanona, mendrika ny firenena malagasy.

Andriamanitra tompon'ny fahefana rehetra anie manana fahasoavana manana amby ampy hamindra fo antsika, hitahy antsika ary hanao izay ahatanteraka, izay ahasoa ny Malagasy rehetra.

Homba antsika Mandrakariva anie Andriamanitra.

Nangonin'i Ninaivo R.

Maro ny tra-boina any Morombe

Rakotoarilala Ninaivo — 2009-03-28T02:07:08Z

Vokatry ny fandalovan'ny rivo-doza Izilda tany amin'ny Distrika Morombe, faritra Atsimo Andrefana dia maro ny fahasimbana hita tany ant-oerana. Vaky ny « digue de protection » tao Ambahikily ka olona 700 no tra-boina ary 623 Ha ny tanimbary tototry ny fasika. 123 ha ny tanimbary dibo-drano ary 642 ny tra-boina tao Andranomainty, 245 ha ny tanimbary dibo-drano tao Tanandava, 321 ny tra-boina tao Tongarahaba, 535 ny tra-boina tao Ambalaroa, 438 ny tra-boina tao Ankilimahabo, 740 ny tra-boina (…)

- Malagasy

Ady amin'ny halatr'omby

Rakotoarilala Ninaivo — 2009-03-27T01:49:50Z

Andian-dahalo mpangalatra omby mpampihorohoro ny faritry Besalampy sy Ambatomainty ary Maintirano no ravan'ny Zandarimariam-pirenena ao Besalampy ny 25 marsa 2009 lasa teo.

Nanao andiany miisa valo izy ireo izay nirongo basim-borona roa ary nanafika sy nangalatra omby miisa dimapolo (50) tao Analalava, fokotany Antanambao, kaominina sy distrika Besalampy ny 25 marsa 2009 tamin'ny 12 ora atoandro. Avy hatrany dia nanao ny fanarahan-dia ny dahalo ny zandary telolahy miaraka amin'ny fokonolona avy ao an-toerana ka tafaverina avokoa, tsy lavitra loatra ny toerana niaingany, ireo omby rehetra miisa dimapolo. Vaky nandositra ireo dahalo saingy nanao tampody fohy rehefa hiditra ny tananan'Analalava ny mpanara-dia niraoka ireo omby votsotra teny am-pelatanan'izy ireo.

Tratran'ny « embuscade » ireo zandary telolahy ka ny iray voatifitra teo amin'ny tanany havanana, ny faharoa kosa dia voa teo amin'ny tongony havanana sy havia ary ny fahatelo voatifitra teo amin'ny valahany. Tsy nahakivy ireo zandary anefa izany fa dia namaly tifitra izy ireo ary dahalo iray no azo sambo-belona. Tsy namelan'izy ireo raha tsy tafaverina avokoa ireo omby dimapolo izay efa nifandrombahan'ny dahalo indray ny saika handrava azy fanindroany.

Hatolotra ny fampanoavana ao Maintirano tsy ho ela ity dahalo tratra ity ary mbola mitohy hatramin'izao ny fikarohana ireo namany.

============================

– Faritra Bongolava Distrika Fenoarivobe :

Ny alahady 22 martsa lasa teo, dahalo 16 mirongo basim-borona no nanafika tao Ambohimandroso, fokotany Tsaratanana, komona ambanivohitra Ambohitromby tamin'ny 06 ora maraina teo ho eo. Omby 161 no lasan'izy ireo. Tsy nisy ny aina nafoy nandritra ny fanafihana. Taorian'ny fanarandià nataon'ny zandary ao Ambohitromby sy ny fampandrenesana ireo vondron-tobim-paritry ny zandarimariam-pirenena Maevatanana sy Imerina Afovoany ary ireo tobim-paritra manodidina dia tratra ary efa tafaverina tamin'ny tompony ny omby 100. Mitohy hatrany ny fanarahandia sy ny fanadiadiana mikasika io.

Niresaka mivantana i Marc Ravalomanana

2009-03-26T01:43:53Z

Herinandro katroka ny tsy nahenoana azy dia nifandray an-telefaonina tamin'ny vahoaka malagasy, indrindra ireo mpomba azy manerana ny nosy, ny filoha teo aloha Marc Ravalomanana. Raha vory toa ny fanaony, nanomboka ny sabotsy 21 martsa, teo amin'ny Kianjan'ny demokrasia ireto mpiaro ny ara-dalàna sy tsy manaiky ny fitondrana tetezamita noho ny fakana an-terisetra ny fanjakana, dia niresaka tamin'izy ireo avy any Swaziland ny filoha teo aloha Marc Ravalomanana. Toa izao izany resaka nifanaovany ny alarobia 25 martsa, izay miendrika fanambarana izany.

Ry vahoaka Malagasy mpiray tanindrazana,

Ry vahoaka marobe vory lanina, maneho ho hitan'izao tontolo izao, ho ren'izao tontolo izao fa manohana ny ara-dalàna, miaro ny demokrasia marina ary manaja ny lalampanorenana sy ny lalàna velona misy eto amin'ny tany sy ny fanjakana.

Miarahaba anareo jiaby aho.

Faly aho, tena faly. Misaotra an'Andriamanitra fa mbola velon'aina. Misaotra anareo vahoaka Malagasy aho, misaotra anareo tonga marobe aho, Mankasitraka ary mankatelina ny fihetsika ataonareo ho fanohanana ahy. Herin'andro katroka izay, harivan'ny talata, herisetra, habibiana, fandrobana ny lapam-panjakana teny Iavoloha. Tampoka tsy nampoizina, izay no nitranga, no nahatonga anay nanavotr'aina.

Mahatoky anefa aho, mahatoky isika mianakavy, fa Andriamanitra mahery ampy ampandresy antsika. Ry Vahoaka Malagasy rehetra manerana ny nosy. Tsy maintsy mijoro isika miaro ny fampandrosoana, ny filaminana ary ny fandriampahalemana eto amin'ny tanintsika.

Tsy maintsy manao izay rehetra azo atao isika mba hisian'ny firaisampirenena ary tsy maintsy miantso isika ireo firenen-drehetra, ny vondrom-paritra rehetra mba hanampy antsika ahafahantsika mamerina indray ny fampandrosoana haingana sy maharitra an'i Madagasikara.

Tsaroako ireo 7 taona niarahana tamin'ny Malagasy. Maro ireo fotodrafitr'asa vita. Tao ny lalana, ny sekoly, ny toeram-pitsaboana sy ny hopitaly, sns, sns. Nanaiky izao tontolo izao fa tena nisafidy ny lalan'ny fampandrosoana marina i Madagasikara ary nanamafy hatrany ny demokrasia. Indrisy anefa, nohon'ny zava-mitranga eto amin'ny firenentsika. Ny lohan'ny firenen-drehetra eran-tany, ny fikambanana iraisampirenena, samy nihataka tamintsika nohon'ny fandrobam-panjakana na ny « coup d'Etat » tsotra izao.

Anjarantsika Malagasy, anjaranao, anjarako ny miaro ity tanindrazana malalantsika ity, ny mampiverina indray amin'ny laoniny ny fiainam-pirenena.

Tongava maro ary ry vahoaka Malagasy, ny mpiasam-panjakana rehetra, ianareo tanora tsy ankanavaka, vonjeo ny firenentsika, arovy ny firaisankinam-pirenena, ny fiandrianam-pirenena. Asehoy ny maha Malagasy antsika, miraisa hina, mifanajà. Andriamanitra irery ihany no tompon'ny fahefana sy ny hery koa dia homba antsika mandrakariva anie Andriamanitra.

Ho avy ny fotoana ihaonantsika tsy ho ela, koa dia mampahery anareo aho, mamporisika anareo aho, asehoy ho hitan'izao tontolo izao ny firaisankinantsika rehetra, ny herintsika, ny maha Malagasy antsika. Raha izaho koa no izaho, tsy hanadino anareo mihitsy aho ry vahoaka Malagasy ary mahatoky sy mino aho fa ianareo koa tsy hamela ahy irery.

Nangonin'i Rakotoarilala Ninaivo

Fanatontosana fitsangatsanganan'alika

Rakotoarilala Ninaivo — 2009-03-24T01:37:52Z

Tontosa ny alahady 22 martsa 2009 ny hetsika nataon'ireo mpibaiko alika miisa 18 mianadahy mivondrona ao anatin'ny Fikambanan'ireo Mpibaiko Alika nivoaka teo anivon'ny Zandarimariam-Pirenena (Association des Maîtres Chiens Sortant de la Gendarmerie Nationale na AMCSGN).

Fitsangantsaganana an-tongotra (randonnée)izy io, ary nahavitana halavirana 10 kilometatra, niala teny amin'ny Tobin'ny ESCAPARA IVATO nihazo an'i Mandrosoa, Ambohidratrimo, Ialanana, Bout de piste, Antsambilo ary Mamory-Ivato.

Izao no notanterahina dia mba ho fampahafantarana ny fisian'io fikambanana io eto Madagasikara ary famerenana amin'ny toerana tokony hisy ny Zandarimariam-pirenena eo amin'ny lafiny fibaikona alika izay nahafantarana azy hatramin'izay sy ny fampisehoana izany teo amin'ny asa sahaniny. Hanomezana lanja ihany koa ny taranja fibaikona alika eto amintsika sy fampivondronana ireo mpibaiko alika.

Zandary efa misotro ronono sy amperin'asa ary ireo olon-tsotra efa nahazo fiofanana ka manana marim-pahaizana tamin'izany ary hialana amin'ireo fisolikiana amin'ny endriny maro ataon'ny sasany eo amin'ity sehatra ity.

Santatra ambavarano ihany moa ity hetsika ity fa mbola hisy ny hetsika ho tanterahina amin'ny volana jolay 2009 izao hahafantarana bebe kokoa ny fahaiza-manaon'izy ireo amin'ny lafiny fibaikona alika sy fampisehoana izany ho an'ny besinimaro.

Ny fikambanana dia misokatra amin'ny fiara-miasa amin'ireo “société civile” liana amin'izany.

Hankalazaina ny faha 26 martsa indray !

Arena R. — 2009-03-21T02:23:34Z

Toy izao izany ny hetsika ho hita any Ambohidrabiby.

Taom-baovao Malagasy ! Toa vaovao amin'ny sofina ihany, indrindra ho an'ireo taranaka ankehitriny. Nefa dia zavamisy ary efa niainana tokoa. Hay ve ? Ankalazaina indray izy ankehitriny, efa taona vitsivitsy mantsy eh, saingy tsy re tsaika toy ny saka fotsiny ny fankalazana hatramin'izay. Tsy fantatra loatra izay nahazo ireo mpikarakara, ry zareo ao amin'ny Trano Koltoraly Malagasy, fa dia amin'ny fomba manetriketrika no hanatontosana ny lanonana amin'ity taona ity.

« Ny faha-26 martsa amin'ny fito ora hariva eo ho eo no hiposaka ny volana “Alahamady” , io ilay voalohan'ny taona ho an'ny Malagasy », araka ny fanambarana nataon'Atoa Randrianjatovo Henri, filohan'ny Trano Koltoraly Malagasy, sady mpandinika ny kintana sy ny zava-miafiny rahateo. Mpikaroka hoy ny fitenenana. Toy izay koa no nambaran'Atoa Rabearifeno, zokiolona tao amin'ity trano koltoraly ity, ary milaza ihany koa fa mpikaroka, ary mpandinika ny fiovaovan'ny kintana. Izy moa dia efa manana ihany koa ny mpanaradia azy.

Sambany teo amin'ny tantara raha ny fahitana azy no mba mitovy ny daty tinondron'ireto milaza azy ho mpikaroka ireto momba ny taom-baovao Malagasy. Io tsy fitoviam-pandinihana io mantsy dia fototry ny fizarazarana hatramin'izay, ka hatramin'izao. Samy miseho ho lohany e, hany ka ny fomba Malagasy, ny kolotsaina mihitsy no lasa very. Adino raha izay no tiantsika. Kisendrasendra ihany anefa izany satria, samy hankalaza ilay « Asaramanitra » amin'ny toerana samy hafa ny roa tonta amin'ity. Randrianjatovo Henri sy ny namany eny Ambohidrabiby. Rebearifeno sy ny mpanaradia azy etsy Analakely, ao amin'ny Tahala Rarihasina.

Itovizana ny andro fa…

Tsy mbola fantatra aloha ny fizotry ny lanonana ho an'ny etsy Analakely. Voalaza kosa fa ny faha-26 sy 27 martsa ho avy izao no hifaly havanja ny etsy Ambohidrabiby. Fety mitovy tsy misy valaka tamin'ny nataon'ny mpanjaka vavy Ranavalona faha III tamin'ny fotoan'andro. Roa andro be izao. Ny fahasamihafana,- mba tsy hilazana fa maka tahaka be fahatany ve ? dia amin'ity indray mandeha ity tsy mialoha ny andro lehibe, toy ny taloha, no manomboka ny lanonana fa amin'ny andro mana-tantara mihitsy.

Manomboka ny Alakamisy 26 martsa ary dia hisy ny fandraisana ireo kitain'ny fikambanana samihafa vohitra manodidina. Misy lanjany lehibe hono ny kitay amin'ny tantara toy itony. Misy ihany koa ny fanombohana ny arendrina, toy ny tamin'ny fotoan'androny e ! Ary ny maha-Malagasy antsika dia tsy adino ny kabary fanokafana, ny vako-drazana, ny lanonana maro mandra-maraina, ary ny fandroana.

Fety be. Ny Zoma faha 27 martsa io. Mamoha mandry manomboka amin'ny 6ora maraina. Mamono omby avy eo, io no mitondra amin'ilay hoe « nofon-kena mitam-pihavanana », ny kabary ofisialy, ny tatao na vary amin-dronono tondrahan-tantely, ny « zara hasina » na fifanolorana salohim-bary ho endriky ny voninahitra hifanomezana vokatry ny fandresena ny mosary, ny « fanolorana mari-pahatsiarovana » ary ny « tsidi-bohitra ».

Ankoatra ny fety dia… soatoavina

Haverina indray hono ny soatoavina malagasy fa very ! Noho io fahaverezany io indrindra hono no fototry ny korontana nisy teto amin'ny tany sy ny fanjakana hatramin'izay araka ny fanazavan'ny mpikaroka ao amin'ny Trano Koltoraly Malagasy. Iza anefa no nanary azy ? Dia tsy misalasala ny tompon'andraikitra mamaly hoe, « Ny Malagasy rehetra ». Tsy fantatra aloha ny tena fahamarinan'izany fa araka ny fanazavany dia « nohon'ny fandrosoana hono dia lasa no tsinitsiniavina ny soatoavina maha-Malagay ».

Ny « Asaramanitra » dia androm-piravoravoana ho an'ny Malagasy eny hatramin'ny taloha ela be. Andron'ny mpanjaka hono izy io. Ranavalona faha-III ohatra dia nankalaza azy isaky ny 22 novambra, andro nahaterahany. Ny mpanjaka tao Alasora sy Ambohidrabiby kosa dia nametraka azy isaky ny fiandohan'ny volana Alahamady, ao anatin'ny fankalazana ny tsingerin-taona nahaterahany. Noho izany dia tsy azo atao ny mandatsa-drà, ary tsy maintsy mifandefitra mandritry ny fety. Noho izay indrindra dia manao antso avo amin'ny vahoka Malagasy sy ny mpanao politika ny mpikarakara mba hampitsahatra ny « gidragidra » misy eto. « Sao dia mba misy hevi-dalina kosa ary ao e ! ».

Mitohy ny fiofanana

Rakotoarilala Ninaivo — 2009-03-21T02:23:26Z

Hiditra ny 22 marsa 2009 izao ny andiany faha-15 amin'ny “CSC” (Cours supérieur de commandement) eo anivon'ny zandarimariam-pirenena, izay ahitana manamboninahitra ambony teratany malagasy 12 mirahalahy, ary hanampy azy ireo ny teratany “togolais” efatra mirahalahy, izay ho avy tsy ho ela. Hiditra torak'izany koa ny andiany faha-17 amin'ny mpiofana ho komandin'ny tobim-paritry ny zandarmaria (17ème CPCB : Cours de perfectionnement des commandants de Brigade) miisa 35 mirahalahy.

Ankoatr'ireo dia hiditra tsy ho ela ny mpiofana misahana ny fikojakojana ny fiarakodia eo anivon'ny zandarmaria ary handray tsy ho ela ny ampahany amin'ireo mpianatra ho zandary andiany 2008-2009 ny sekoly.

Manoloana ny toe-javatra izay nolalovan'ny firenena izay nanamafisan'ny Zandarimariam-pirenena ny andraikiny ho fiarovana ny ain'olona sy ny fananany, dia mitohy hatrany ihany ny fampianarana sy ny fanofanana eo anivon'ny Sekoly Ambonin'ny Zandarimariam-pirenena (ESGN) izay ahitana ireo sokajim-piofanana maro.

Tsy miova ny fandaharam-potoana sy ny vanim-potoana izay efa voafaritra mialoha hanatanterahina izany ary ahitana mpiofana maro. Mpiofana 28 mirahalahy, ahitana teratany malagasy 24 sy “togolais” 04, izay manaraka ny fiofanana “35ème CAO” (Cours d'Application des officiers), dia efa niantomboka ny volana septambra 2008. Mpianatra ho zandary prinsipaly andiany faha-50 miisa 125 mirahalahy kosa no mandrato fahalalàna nanomboka ny 15 febroary 2009.

Vaovao farany

2009-03-20T03:09:00Z

Naharay sms avy amin'i Pastora Lala Rasendrahasina ny mpamaky anankiray :

– « Kapoka sy vono, ompa no natao tamiko, ary norahonana ihinana ny malotoko aho, na dia tsy tanteraka aza izany. Tsy hanao polemika aho fa Andriamanitra no nahita ».

Rasendrahasina

Fangalarana Taroby

Rakotoarilala Ninaivo — 2009-03-20T02:05:12Z

Voasambotry ny zandary avy etsy amin'ny Brigade Tana ville Betongolo nandritra ny fisafoana nataon'izy ireo ny alarobia 18 marsa 2009 tamin'ny 03 ora maraina ny olon-dratsy roalahy mpangalatra taroby mitondra herinaratra an'ny orinasa JIRAMA Soanierana.

Mirefy 100 metatra io taroby nalain'izy ireo io, izay milanja 39 kg . Tao amin'ny trano fitoeran'entana (dépôt) an'ny orinasa ihany no nangalarana izany. Ny iray amin'ireo olon-dratsy dia mpiasa « standardiste » ao amin'ny JIRAMA ihany, ny iray kosa dia namany no sady mpivarotra ny entana halatra.

Nokasaina hamidy any Ambatolampy ireto taroby mitondra herinaratra ireto ary teo am-piandrasana fiara hitondra ny entana izy ireo izao tra-tehaky ny zandary nanao fisafoana izao. Efa manao famotorana akaiky mikasika ity raharaha ity ny zandary ary ho atolotra ny fampanoavana rahampitso izy roalahy.

Taratasy misokatra ho an'Andriamatoa Filoha

2009-03-20T02:05:06Z

« Atolory an'i Kaisara izay an'i Kaisara ary an'Andriamanitra izay an'Andriamanitra ».

Atolotra anao àry Andriamatoa Filoha ny haja ambony sy fiarahabana amin'izao nahazoanao amim-pomba ofisialy ny fahefana feno eto amin'ny firenena Malagasy izao. Ho an'Andriamanitra irery ihany kosa ny dera sy voninahitra mandrakizay.

Natao ihany ny tsy hiteny teo anoloan'ny zava-nitranga nefa marary ny fo ary mahatsapa manana andraikitra ny hiteny ny tena raha misy ny tsy rariny. Vao manomboka koa ny fotoam-pahefanao no itrangan'izany tsy rariny izany, ka mieritreritra ny tena hoe mbola tsy tara loatra raha izao no miteny ary mino fa misokatra amin'ny feon'ny olom-pirenena tsirairay ianao amin'izao fotoanan'ny demokrasia izao.

Tonga ary dia vakiako bantsilana ny tian-kambara. Inona marina moa no heloky ny MPITANDRINA LALA RASENDRAHASINA ? Niandany tamin'ny Filoha teo aloha ve ? Zony izany angamba hoy aho. Nampiditra olo-politika maro teo anivon'ny FJKM ve ? Tsy nanameloka ny 7 Febroary ve ? Raha heloka eo anoloan'ny firenena izany ary raha misy heloka hafa nataony tsy fantatro, ho lehibe noho ny an'Andriamatoa Ravalomanana ve ? Raha ny an'Andriamatoa Ravalomanana ary ambaranao avelanao amin'ny Fitsarana, naninona no dia navela natao toy ireny ny Filoham-piangonana ? Ho lehibe koa noho ny an'Andriamatoa Jacques Sylla ve izay niara-niasa akaiky tamin'Andriamatoa Ravalomanana nandritra ny taona maro, nahatonga antsika koa amin'izao fahantrana lalina izao ? Izy nefa izao ASAINAO hanohana anao.

Navela nandeha daholo ny olon-kafa (ary naninona tokoa moa no tsy mba nanao na inona na inona ireo Filoham-piangonana hafa e ? sy Andriamatoa Ratsirahonana mba FJKM ihany e ?) fa dia izy sy ireo Jeneraly sisa navela ho viravirain'ireo miaramila feno hatezerana. Ireo Jeneraly aza toa tsy voatositosika toa azy. Tsy mba nakana fiahiana manokana akory mba tsy ho voakasi-tanan'ireo olona teo ivelany. FILOHAM-PIANGONANA ANIE INY E ! Marary ny fo nahita ireo sary tamin'ny fahitalavitra.

Mino aho Andriamatoa Filoha fa tsy ianao no nanome baiko tamin'ny fanambaniana Filoham-piangonana toy ireny : FISAMBORANA, TOSIKA, “FANITRIHANA” ANATY FIARA TOY IRENY OLO-MELOKA IRENY, FITAZOMANA AN-KERINY, VONO… Fampisotroana maloto koa hono ? tsy te-hino akory aho hoe misy Malagasy mahavita izany e ! Mino aho Andriamatoa Filoha fa tsy ianao no nanome ny baiko raha ny fahenoako anao nanonona foana ny anaran'i Jesoa Kristy tamin'ireny tolona ireny.

Niseho nefa ireny zavatra ireny avy amin'ireo miaramila teo ambany fifehezanao. Maneho fanahiana ary aho amin'izao fotoana izao hoe voafehy ary HO VOAFEHY FOANA VE IREO MIARAMILA ireo. Manana ny fahefana azo avy amin'ny fananana fiadiana (mahery vaika an !) izy ireo ary raha tsy voafehy io dia mainka hanosihosy indray ilay fandriampahalemana kely efa mitsipozipozy misy eto amintsika. Ny manamboninahitra amboniny efa tsy henoiny, hatramin'ny rahoviana no anarahany anao ? Efa nisy ohatra fihokoana nandaitra iny izao ary mety hianaran'ny hafa indray.

Izay, Andriamatoa Filoha, no alahelo tian-kiantefa aminao, amin'ny fanantenana fa olona mihaino ny hafa ianao fa tsy sanatria afaka anaovana ilay fitenenana hoe : “Tenenina foana fa he ! he ! he ! …” . Raiso ary eto em-pamaranana, Andriamatoa Filoha, ny haja ambony atolotra anao.

Atao hoe kanosa ve raha tsy mitonona anarana, manahy ihany nefa ny tena nahita ireny trangan-javatra ireny koa aleo angamba hanao sonia fotsiny toy izao :

Zafinibozy, mpino anivon'ny FJKM, nahatsapa ny ZON'OLOMBELONA
sy ny HASIN'NY FIANGONAN'I JESOA KRISTY ETO MADAGASIKARA VOAHITSAKITSAKA.

Mpitandron'ny filaminana sandoka 3 voasambotra

Rakotoarilala Ninaivo — 2009-03-14T01:36:00Z

Voasambotra ny alarobia 11 marsa teo ireo jiolahy 3 nanao fandrobana trano fiompiana lehibe iray teny Votovorona. Ny fiaraha-misalahy teo amin'ny Zandary avy ao amin'ny Poste avancé Votovorona sy ireo polisy kaominaly ao Fenoarivo, no nahatratrarana ireto jiolahy ireto. Ny akoho fiompy no tena lasibatr'izy ireo tao amin'io toerana io ary noentin'izy ireo tamin'ny taxi-borosy avy eo ireo akoho aman-jatony izay nalainy.

Nanao fanamiana mpitandro filaminana izy ireo ary mahina avy hatrany ilay mpamily nahita ny fihetsik'ireo jiolahy sy ny entana nentiny. Nampandre avy hatrany ny zandary sy ny polisy kaominaly izy. Tsy lasa lavitra ireo jiolahy dia sarona avokoa.

Akoho miisa 200 mahery

Marihina fa efa indroa amin'izao no nitrangana halatra tao amin'ity toerana fiompiana ity ary ireto jiolahy ireto ihany no nanao ny asa ratsy. Akoho 200 mahery voamariky ny tompony fa very tamin'izany. Efa mandeha ny famotorana azy ireo ankehitriny ary hatolotra fitsarana tsy ho ela ireto jiolahy ireto.

Ankoatr'izay dia nisy ny fampiofanana ireo polisy kaominaly nataon'ny zandarin'ny Tobim-paritra ao Fenoarivo. Ny tanjona tamin'izany dia ny fanatsarana hatrany ny fitandroana ny filaminana ao anatin'ny kaomina Fenoarivo sy ireo faritra manodidina. Ny fandriampahalemana ao anatin'ny kaominina Fenoarivo sy ny manodidina moa dia tsapa fa nivoatra hatramin'izay nisian'ny fiaraha-miasa akaiky niarahan'ny zandary, ny polisy kaominaly ary ny mponina eny an-toerana.

Fanambarana avy amin'ny mpitandron'ny filaminana

2009-03-11T02:56:08Z

Eo anoloan'ny olana lalina mahazo ny firenena izao, izahay foloalondahy (miaramila zandary ary polisim-pirenena) dia manao izao fanambarana izao :

Mba hiarovana ny tombotsoa ambonin'ny firenena sy ny firaisam-pirenena ;

Mba hiarovana ny maha iray ny foloalindahy dia :

1. Manamafy ny fanajana tanteraka ny soatoavina demokratika sy repoblikana eo amin'ny fanatanterahana ny asa ao anatin'ny fankatoavana tanteraka ny lalàna velona sy ny fitsipi-pifehezana manan-kery.

2. Manameloka tanteraka ny fanapotehana ny fiharin-karena, ny fiaraha-monina ary ny firaisan-kinan'ny foloalindahy noho ny olana ara-politika misy eto amin'ny tanindrazana

3. Atsahatra tanteraka ireo fiantsiana sy hetsila politika ary fanaovana amboletra miteraka korontana.

Koa noho izany :

Manome toky izahay fa tsy hiandany atsy na aroa ary manainga am-panajana ireo tomponandraikitra politika, ny hery politika rehetra, ny fiarahamonim-pirenena ary ny solontenan'ny hery velona samihafa eto amin'ny firenena, hihaona tsy misy hatak'andro hifanaraka ary hitondra vahaolana ao anatin'ny 72 ora andro, ivoahan'ny firenena amin'izao krizy izao.

Raha toa ka tsy misy vahaolana ao anatin'io fe-potoana io dia :

Handray ny andraikitray izahay foloalindahy amin'ny fampandehanana ny raharaham-panjakana ho fitandrona ny tombotsoa ambonin'ny firenena sy ny firaisam-pirenena

Androany faha 10 marsa 2009