Madagascar-Tribune.com

Le gouverneur a débarqué hier pour sa deuxième visite

Hery A., Poussy R. — 2008-10-20T03:51:10Z

Le gouverneur Jean Claude Hoareau et son épouse, accueillis par les présidents des rotary clubs.

« Je sais que les rotariens malgaches sont très actifs pour contribuer à l'amélioration des conditions de vie des enfants, notamment dans les domaines de l'éducation, de la santé, de droits à la nourriture adéquate et à l'accès à l'eau potable ainsi qu'à l'assainissement. Mon rôle, en tant que représentant du président du Rotary International, consiste à encourager les 53 clubs du district 9220 de faire dans la mesure de leurs moyens en faveur des enfants », s'est exprimé le Gouverneur du Rotary international District 9220, Jean Claude Hoareau, lors de son arrivé à Ivato. Il s'agit de sa deuxième visite à Madagascar et sa première visite des rotary clubs d'Antananarivo et d'Ivato pour constater « de visu » les activités réalisées par les 8 clubs à Tanà et un club à Ivato sur les 18 clubs répartis dans toute l'île comptant au total près de 350 membres. Cette visite a débuté hier, et durera jusqu'au 26 octobre 2008. Elle a pour objet de voir les réalisations des rotary- clubs, à savoir Anosy, Mahamasina, Ivandry, Ivato et Ainga. Ce sera une occasion pour le Gouverneur Jean Claude Hoareau d'honorer de sa présence la célébration du 50ème anniversaire de la présence du mouvement rotarien dans la région de l'Océan Indien. Une soirée pour fêter ce jubilé aura lieu au Carlton le samedi 25 octobre. Le gouverneur etait à La Reunion, pour une visite d'une semaine avant de débarquer à Ivato, hier après midi. A noter que les 53 clubs dans les 7 pays membres du distrist 9220 doivent bénéficier de la visite du gouverneur, durant son mandat de juillet 2008 au juillet 2009.

350 Ariary ny kapoaka any Alaotra

Hery A. — 2008-10-13T04:45:35Z

Manomboka miakatrakatra ny vidin-tsakafo eto Madagasikara amin'izao fotoana alohan'ny fahavaratra izao. Raha ny any amin'ny faritra Alaotra, anisan'ny sompitry ny vary voalohany eto Madagasikara, dia efa mananika ny ar 350 hatramin'ny ar 380 ny vidin'ny vary fotsy makalioka, iray kapoaka. Ny eto an-drenivohitra koa dia tsy mitsaha-miakatra, satria tao anatin'ny herinandro izay, dia miakatra Ar 10 isan'andro ny vary iray kapoaka. Araka izany dia maro ny fianakaviana efa mirona amin'ny fihinanana hanikotrana toy ny vomanga sy mangahazo ary katsaka, sns... Maro ny fianakaviana tsy mihinam-bary amin'ny antoandro fa vitan'ireo hanikotrana sy ny mitsakotsako eny an-dalana eny. Saika efa ahitana ny hanikotrana eny amoron-dalana eny, raha tokony ho any anatin'ny tsena no ahitana azy, araka ny mahazatra.

Hampaka-bidy

Ny vomanga aloha no mora indrindra satria ar 100 dia efa mahazo vomanga iray toko. Ny mangahazo lena kosa dia ar 200 ny iray toko, ary ny mangahazo maina dia ar 300 hatramin'ny ar 400 ny iray kilao. Inoana fa hampaka-bidy an'ireo sakafo ireo ny firotsahan'ny orana omaly teto an-drenivohitra sy ny manodidina. Raha anaovana jery todika kosa ny lasa, dia tsikaritra tamin'ity taona 2008 ity fa tsy nandrenesana feo loatra ny hoe "kere" na tsy fisian'ny hanin-kohanina. Ny any amin'ny faritra atsimo no lasibatra amin'io isan-taona, saingy maro ny ezaka nanoherana izany raha tsy hilaza afa-tsy ny fambolena apemba fotsiny. Nahitam-bokany ve anefa ireny fambolena isan-karazany ireny ? Tsy mionona amin'io tokoa mantsy ny any amorontsiraka fa saika efa mahalala ny teknika famokaram-bary sy legioma ary voly avotra samihafa.

Misy manafika ny fiara mpitatitra

Hery A. — 2008-10-09T05:08:09Z

Manjaka ny tsy filaminana amin'ny lalam-pirenena faha 44 miainga eo Moramanga mihazo an'Ambatondrazaka. Tato ho ato dia nisy ny fanafihana ataon'ny jiolahy amin'ireny fiara mpitatitra ireny. Fiara mpitatitra maro no efa nahazoana fitarainana. Mpandeha an-jatony no efa very fananana. Na dia eo aza ny mpitandro filaminana izay miasa mafy, dia tsy maintsy mba nandray fepetra ny mpanao fitaterana. Nanomboka tamin'ny fiandohan'ny herinandro teo dia nifamotoana eo Moramanga ireo fiara mpitatitra mankany Ambatondrazaka. Eo no miara-miainga manao "caravane". Indroa isan'andro no hifampiandrasana eo Moramanga. Manararaotra manaraka ireny "caravane" ireny kosa ny fiaran'olon-tsotra, satria maro amin'izy ireny koa no lasibatra.

Ho avy ny fahavaratra ! Eny amin'ny làlana ratsy no famelezan'ireo mpisakan-dàlana. Anisan'ny saro-dàlana ny mankany Ambatondrazaka rehefa fahavaratra. Izao main-tany izao anefa dia efa sahy manao ny ataony ireo dahalo ka ahiana ho mafimafy izany amin'ny firotsahan'ny orana.

Tranom-bazaha iray no may

Hery A. — 2008-10-07T04:27:57Z

Na dia teo aza ny avonavona sy tsy fahaizan'ity vazaha iray monina ao Antsiranana dia mba niezaka namonjy ny voina nahazo azy ihany ny fokonolona. Tamin'ny alahady teo mantsy dia nisy zavatra nipoaka in-telo tao amin'ny trano iray anatin'ny tanana'ity vazaha ity ary niteraka fahamaizan'ny kaontenera miisa 5 teo an-tokotaniny. Raha nikasa hamonjy indrindra anefa ny vahoaka no noroahan'ity vazaha. Nihitatra ny afo ka hany herin'ny fokonolona dia niantso ny mpamonjy voina tao amin'ny ADEMA. Voavonjy ny afo, ary toa vao mainka nampisehoan'ity vazaha ny hambom-pony ny vahoaka ka nampisehoany ny fahaizany miavonavona.

Etsy ankilany kosa dia mbola tsy tonga ny fiara famonjena hain-trano avy atsy amin'ny Nosy La Réunion. Efa nanolo-tanana amin'ny fanafainganana ny fahatongavan'io any Antsiranana ny praiminisitra tamin'ny fotoana nandalovany tany, saingy nambaran'ny ben'ny tanana tamin'izay fotoana izay fa vitany haingana io. Marihana anefa fa toa tsy sarotra ny mamoaka ny entana eny amin'ny ladoany satria tsy andoavana haban-tseranana ny entana tahaka itony.

Mihorohoro

Hery A. — 2008-10-06T05:08:35Z

Nalazalaza ity resaka momba ny « fampihorohoroana » ity, tato ho ato. Maro ny endrika azo hitondrana fanazavana mahakasika an'io fa ny tsikaritra eto Madagasikara dia ny fahaizan'ny sasany mandika vilana ka manita-dresaka indraindray. Ny asa fampihorohoroana eritreretin'ny ankamaroan'ny olona aloha dia toy ireny zava-miseho any andafy ireny. Misy mpanao vy very ny ainy, mametraka « baomba » eny amin'ny toerana be olona. Eo no mirefotra ny baomba ka ny tanjon'ny fampihorohoroana eto dia ny handripaka ain'olona betsaka.

Mila hifangaro amin'ny resaka fanonganam-panjakana nokasain'ny sasany hatao teto anefa izany. Afangaron'ny sasany amin'ny resaka politika anatin'i Madagasikara ihany koa. Toa samy manana ny famaritany azy ka izay fihetsika ataon'ny fanjakana dia « fampihorohoroana » izay.

Tsy azo lavina kosa anefa ny mety hisian'ny tsy filaminana politika eto amin'ny firenena. Fantatra eran-tany fa saika tsy milamina ara-politika ny tany mamokatra harena an-kibon'ny tany, indrindra fa ny fananana solika. Ao anatiny indrindra ny eto an-toerana, ka asa na anisan'ny arofanina sahady ny firesahana ity asa fampihorohoroana ity.

Tsy fanariam-pako...

Hery A. — 2008-10-03T04:43:11Z

Hentitra ny fanjakana ! tsy azo anariana entana tsy ilaina avy any ivelany any intsony eto. Ny ronono amin'ny boaty io nandraisan'ny fanjakana fanapahan-kevitra io. Henjana ny asa manomboka eto satria ilay ronono nandripaka zazakely tany Chine no tena ahiana ho tafiditra eto. Amin'ny ankapobeny dia an'ny sinoa ny 90ùn'ny entana vahiny miditra eto. Ny karazan'entana rehetra avy any dia tafiditra soa aman-tsara eto avokoa, eny fa na ny entana efa tsy manarapenitra eo amin'ny sehatry ny tsena iraisam-pirenena aza dia tafiditra eto. Saika an-tsokosoko no nidiran'ny entana sasany taloha, fa manomboka izao dia tsy handaitra izany, araka ny tenin'ny filoham-pirenena. Mety hisy ihany aloha ny ronono avy any amin'ny firenen-kafa, hahazo alalana manokana rehefa voaara-mason'ny tompon'andraikitra.

Na dia ho sarotra aza ny asa eto dia tsara iny fandraisana fanapahan-kevitra iny. Farafaharatsiny mba mihena ny fidiran'ny entana an-tsokosoko. Ny tsena iraisam-pirenena tahaka itony moa dia sarotra araha-maso ihany. Aty amin'ny tany an-dalam-pandrosoana no tena fifaharan'ny entana tsy manarapenitra sasany any ivelany any, ary tsy ny ronono ihany fa saika ny entana ilaina amin'ny andavanandro rehetra. Anjaran'ny malagasy mpanjifa no mamantatra ny entana vidiany fa efa mba nanao ny adidiny ny fanjakana.

Matin'ny aretina ny kisoa

Hery A. — 2008-10-02T04:59:06Z

Tandindonin-doza indray ny fiompiana kisoa any amin'ny distrikan'ny Belo amoron'i Tsiribihina any. Araka ny vaovao azo dia tao anatin'ny andro vitsy monja no naharipaka ny kisoa ompiana any an-toerana. Hatramin'izao dia kaominina roa no nahazoana vaovao ka nahafantarana fa matin'ny aretina avokoa ny kisoa. Rha tsiahivina ny fisehon'ny aretina dia saika mitovitovy amin'ilay aretina pesta indray mandeha izay. Isan'andro mantsy dia voalazan'ny mpampita vaovao fa misy kisoa voan'ilay aretina, ary tsy maharitra andro iray dia maty.

Tsy misy ny vahaolana hatramin'izao, indrindra ho an'ireo mpiompy kisoa amin'ny manodidina. Misy dokoteram-biby any an-toerana, saingy very hevitra ihany koa noho ny tsy fisian'ny fanafody. Hatreto aloha dia tsy nandrenesana olona nifindran'ny aretina. Misy mihinana mantsy ny henan'ny kisoa maty, sady misy mivarotra mora eny an-tsena. Na izany aza dia tsy fantam-pihaviana ny aretina ka tokony halevina haingana ny biby matin'ny aretina.

Manohy asa ny « aide missionnaire »

Hery A. — 2008-10-02T04:59:03Z

Filohan'ny « aide missionnaire : niavaka ny fitsenana azy teny Ivato.

Tsy maty ao am-pon'ny mponina ao Mandoto ny zava-bitan'i Mompera André Maire, nitondra fiangonana tao Mandoto hatramin'ny taona 1972, hatramin'ny taona 1999. Maty noho ny aretina tazo mahery tao Mandoto ny tenany. Ao Mandoto no milevina ny nofony hatramin'izao. Maro ny asa sosialy navelany ho an'ny faritra any Mandoto iny, toy ny fananganana fiangonana ao Vatovory, ny toby fitsaboana ao Mandoto, fiahiana ireo mpifindra monina ao Morarano, kaominina Anjoma Ramartine, sekoly amin'ny fokontany maromaro.

Tsy navelan'ny fianakavian'i Mompera André Maire hijaona teo ny fanampiana an'i Mandoto fa nanangananan'ny rahalahiny fikambanana antsoina hoe « Aide missionnaire », any Frantsa. Atoa Gilbert Maire rahalahiny no filohan'ny fikambanana izay ivondronan'ireo tera-tany Frantsay maro. Ireo no mikaroka lalam-bola any ivelany, entiny hanohizana ny asa soa efa natombok'i Mompera André Maire. Tonga any Mandoto isan-taona ny fikambanana ka manodidina ny 50 mianadahy no indray mandeha. Indroa izay no notsenaina tamin'ny fomba miavaka ireto mpanao asa soa ireto.

Endrika 3P

Nivimbina voandalana ireo mpanao asa soa.

Tamin'ny faha 21 septambra teo no tonga eto indray ireo vahiny ireo. Nijery ifotony ny fivoaran'ireo tetik'asa notohanany izy ireo. Efa maro koa mantsy ny fotodrafitrasa natsangan'ity fikambanana ity taty aoriana ka efa manana endrika fiaraha-miasan'ny fanjakana sy ny fikambanana tsy miankina. Fotodrafitrasa fampandrosoana ny fiaraha-monina avokoa no ahian'ity fikambanana ity. Nivimbina fanampiana ho an'ireo mpianatra ao amin'ny sekoly misiona najorony izy ireo. Ankoatry ny fanampiana iraisan'ny rehetra dia miahy ankizy iray isan'olona ny mpikambana ao amin'ny “aide missionnaire” .

Fizahan-tany vita ho azy

Nandritra iny herinandro iny no nanatanterahan'ireo vahiny ny iraka nampanaovina azy tany Mandoto. Orinasa AMY TRAVEL, matihanina amin'ny fampivahiniana eto Madagasikara no mpikarakara ity fikambanana ity. Nomen'ity orinasa ity tombony amin'ny fizahan-tany ny vahiny ka nijery ny faritra any atsimotsimo, any amin'ny faritra Vakinankaratra iny. Ny filohan'ny “aide missionnaire” atoa Gilbert Maire dia nanambara fa ny asa navelan'ny rahalahiny dia tsy avelany ho very maina. Ho avy isan-taona ny fikambanana hamita ny adidiny amin'ny mpiray tanindrazana amin'I Mompera André Maire.

Mandoa lamandy izay tsy mampiana-janaka

Hery A. — 2008-10-01T04:58:34Z

Nanaiky ny nananganana ny dina mifehy ny fanabeazana ny ray aman-drenin'ny mpianatra rehetra any amin'ny distrikan'ny Mahanoro. Nanatanteraka fivoriambe niaraka tamin'ny tompon'andraikim-panjakana isan-tokony ireo vahoaka rehetra tamin'ny faran'ny herinandro.

Teto no nambara amin'ny antsipiriany ny voarakitry ny dina novolavolain'ireo manam-pahaizana ka nankatoavin'ireo vahoaka, taorian'ny fivoriana. Voambara ao anatin'ny dina fa mandoa lamandy ar 20000 ny ray aman-dreny tsy mandefa ny zanany 6 taona, hatramin'ny 20 taona ho any an-tsekoly.

Mandoa ar 5000 kosa izay miala an-daharana eny antenantenany eny. Mandoa ar 5000 ihany koa ny mpianatra tsy hita ao anatin'ny 3 andro ka tsy manana fanamarinana sy antony mazava. Mbola mandoa dina ihany koa ny mpianatra sarona mijery video sy mijery « jiromena ». Namaranana ny fivoriana ny fampahafantarana fa misy ny fanadinana CEPE na dia eo aza ny fiovan-drafitra vaovao tsy maintsy atrehana. Ny tanjona amin'ireo fametrahana dina ireo dia ny hahatongavan'ny mpianatra hatrany amin'ny kilasa famaranana, raha voatery tsy maintsy hijanona amin'ny fianarana any aoriana any.

Sarona ny vazaha nangalatra hazo sarobidy

Hery A. — 2008-09-29T04:49:40Z

Hazo sarobidy mihoatra ny 100 isa any ho any sy toaka gasy 150 litatra no saron'ny polisim-pirenena ao Vatomandry tamin'ny alin'ny zoma lasa teo. Araka ny vaovao azo dia nahazoan'ny polisy vaovao ny mety ho fandalovan'ireo hazo halatra sy toaka gasy ao Vatomandry ka nametraka ny paik'ady rehetra ny polisy. Voasava ny fiara kamiao nitondra ireto entana ireto. Tera-tany malagasy sy tera-tany frantsay iray no voarohirohy ho tompon'ny entana ka dia notanan'ny polisy any an-toerana. Tsy maintsy hatolotra ny fitsarana ny raharaha aorian'ny famotorana ataon'ny polisy.

Ao anatin'ny fiofanana mahakasika ny fandriampahalemana indrindra ny polisim-pirenena ao Vatomandry amin'izao fotoana izao. Anisan'ny tafiditra ao anatin'ny hetsika ataony ny famongorana itony halatra hazo sarobidy itony. Efa ho lany tamingana mantsy ireny hazo sarobidy ireny ka raran'ny lalàna ny fanapahana azy.

Jiolahy iray no maty voatifitra

Hery A. — 2008-09-24T04:51:53Z

Jiolahy iray tokony ho 30 taona no maty voatifitry ny polisin'ny GIR, teny Isotry omaly maraina tokony ho tamin'ny 10 ora. Rotidrotiky ny bala ity jiolahy ity.

Nanamafy ny mpitandro filaminana nanao ny fisavana azy, fa nahitana basy fohy marika MAB teny aminy, niaraka tamin'ny bala roa. Afa-nandositra ny namany, izay tsy fantatra mazava ny isany. Raha ny fanamarihan'ireo polisy, dia mitondra sakaosy avokoa izy ireo.

Efa niparitaka ny laza ratsin'ireto jiolahy ireto eny amin'iny faritra iny. Isan'andro, dia maharay fitarainana hatrany ny polisy amin'ny fanendahana sy sinto-mahery ataon'izy ireo. Na fiara mandalo aza, hoy ny fanambarana azo, dia mbola hitan'izy ireo ihany ny hirika hamelezana azy. Vao niainga teny amin'ny « muraille de chine » ireto jiolahy ireto, dia efa nandeha ny feo hoe miala any ry zalahy. Nivonona avy hatrany ireo polisy niandry teny an-toerana, ary nitsongo dia azy ireo. Tampoka teo anefa, dia rifatra nandositra avokoa izy rehetra raha vao nahatazana ny polisy. Raikitra ny fifanenjehana, ka teo no nahalavo an'io iray io.

Eny amin'ny tranom-patin'ny HJRA ankehitriny ny razana, Tsy fantatra izay tany niaviany sy ny momba azy. Mitohy kosa ny fikarohana ny naman'izy ireo.

Tsy misambotra olona ny Samifin

Hery A. — 2008-09-22T03:49:34Z

Tsy biby fampitahorana ny sampan'asa SAMIFIN misahana ny ady amin'ny famotsiam-bola eto Madagasikara. Tsy mifankaiza loatra amin'ny asan'ny Bianco no sahaniny. Manam-pahaizana amin'ny fanadihadiana mahakasika ny anjara asany avy izy roa tonta. Mampiavaka ny Samifin amin'ny Bianco, dia izy mpanao fanadihadiana ny fisian'ny vola tsy ara-dalàna amin'ny orinasa na fikambanana sns..., raha sahanin'ny Bianco kosa ny ady amin'ny kolikoly izay mahakasika ny olona sy sampan-draharaha tsy ankanavaka. Nahita vokatra sahady ity sampan'asa ity na dia vao am-bolana aza no nanao ny asany. Antontan-taratasy miisa 7 no efa anaovana fanadihadiana, ary ny roa amin'ireo dia efa eny anivon'ny fitsarana, ny fanadihadiana ihany rahateo no anjaran'ny Samifin sy ny Bianco.

Mazava ny ady amin'ny kolikoly fa ity famotsiam-bola ity no tsy fantatry ny maro. Malaza amin'ny sehatra masionaly anefa izy io ka ambara hoe « fanadiovana vola maloto ». Vola tsy fantam-pihaviana izany ity ambara ity. Matetika dia ny mpanao hetsika politika amin'ny firenena iray no voatonona ho mampiasa vola maloto. Mitombina io ! Ny firenena malagasy mahantra, kanefa ireo mpanao politika sasany tamin'ny fotoan'andro toa mahita vola naparitaka tamin'ny fifidianana sy nanakaramana mpikarama an'ady nanakorontanana firenena. Tsiambaratelo ny asan'ireo sampan'asa resahana eto ka anjaran'izy ireo no mampahafantatra amin'ny vahoaka ny antsipirian'ny vokatra hitany.
Eo amin'ny sehatry ny varotra iraisam-pirenena sy ny fanakalozana vola vahiny no nambaran'ny tale jeneralin'ny Samifin fa tena ahitana ny fampisana ny vola maloto.

Tsy manana alalana hisambotra olona sy hanasazy ny Samifin fa miandraikitra ny fanadihadiana ihany ary manolotra ny raharaha eo amin'ny fampanoavana raha ilaina izany.

Misy mivarotra ireo fitaovana

Hery A., Penjy R. — 2008-09-22T03:49:29Z

Aleon'ny sasany avadika vola, toy izay hianaran-janany. Fitiavan-kely tsy misy toy izany. Tsapa io nandritra ny fizarana fitaovam-pianarana kahie nataon'ny antoko tim ny sabotsy lasa teo. Kahie miisa efatra isaky ny ankizy no natolotra, ary nisy vitsivitsy ireo ray aman-dreny niaraka tamin'ny zanany no namadika izany ho vola teo amin'ny mpivaron-kena iray tetsy Besarety.

Ny anton'io hoy ity ramatoa iray, dia tsy manana sakafo ho hanina izy ka aleo ny kibo no asiana sakafo kely. Tsy manana zavatra azo amidy izahay, ka ity no hany mba afaka avadika vola haingana. Nangasihasy teo ilay zaza nanantena ny hahazo fitaovana hianarany, satria namidin-dreniny ilay fanampiana kely mba azo. Tetsy Ambodivona sy Besarety moa no nanohizan'ny antoko TIM ity fizarana fitaovam-pianarana ity ny asabotsy teo.

Etsy andaniny dia hita amidy eny amoron-dalana eny ihany koa ireny kit scolaire natolotry ny fanjakana ireny. Maro amin'izy ireny no mbola tsara, ary maro koa ny fianakaviana mahantra azo ivarotana azy ireny amin'ny vidiny mirary.

Tsy misy valaka amin'izany koa ny vary zarain'ny Tim. Ho fitsinjovana ny madinika no nanaovana ny vidiny ambany dia ambany, saingy angonin'ny mpanam-bola dia amidiny lafo rehefa tonga ny fahavaratra, ilay vary rahateo toa mba tsaratsara ihany sady mitombo hoy ny mpanjifa azy.

Voaroaka tsy fidiny

Hery A. — 2008-09-19T04:50:09Z

Manao ny fanisana ny mpivarotra amoron-dalana ny kaominina Antananarivo ary nampanantena fa hampidirina ho ara-dalàna ireo mpivarotra ka hanome tsena hivarotana. Fanavotana tokoa tsy misy ohatr'ity satria mba misy mpandraharaha mahatsapa ihany fa tsy safidin'ny malagasy akory ny hivarotra amoron-dalana. Fantatry ny ben'ny tanana fa ireo mpiasan'ny orinasa afakaba voaroaka tato ho ato noho ny fikatonan'ny orinasa no nampitombo isa ny mpivarotra amoron-dalana. Tao anatin'ny 15 andro farany dia tanora miisa 6000 no indray tsy an'asa, mbola hiampy 40 000 eo ho eo ny mpiasan'ny afakaba ho tsy an'asa, afaka roa volana monja, satria mbola hikatona koa ny orinasa afakaba sasany. Fara asa izany mivarotra amoron-dalana izany ho an'ny malagasy sasany ka, midika fahaverezana ny fikatonan'ny orin'asa niasany. Amin'izao fotoana izao aloha dia ho voaisan'ny kaominina izay mirotsaka amin'ity tsena andalambe ity. Tsy ho hay ny filaminana amin'ity satria maro amin'ireny mpivarotra amoron-dalana ireny koa no mpiasam-panjakana amperinasa.

Midika izany fa tsy mandeha tsara ny lafiny ara-barotra ka mampandositra ireo mpampiasa vola, na mety hisy hanao ampihimamba koa.

Nangingina…

Hery A. — 2008-09-18T04:45:27Z

Tsy faly indray ny mpanao politika sasany fa rava hatreo ny nofinofy efa lasa lavitra. « Ho raikitra ity ! » hoy ny sasany « nanaraom-pako » tamin'iny raharahan'ny kaominina sy ny Samva ary ny fanjakana iny. Ny fidinana eny amin'ny kianjan'ny 13 mey sisa no nandrasana dia vaky indray ny sarom-bilany. Indrisy ! lasa nanaraka ny mpamorona azy iny tononkalo iny. Sarotra ny hino fa hisy afaka handimby an'i Rado, nahazo fandresena tamin'ny alalan'ny asa soratra.

Ny ben'ny tananan'Antananarivo nantenaina ho japiana ity toa nifanaraka amin'ny mpitondra fanjakana indray ka tapaka teo koa iny lalana saika ho diavina iny. Nilamina ny raharaha. Faly kosa ireo mpisolelaka fa niori-paka ny seza efa nitsingilahila. Tokony hisy vokatra tsara amin'izay kosa eo amin'ny lafiny fampandrosoana. Tsy ny fako ihany akory no mitaky asa isan'andro fa na ity lafiny fandriampahalemana ity aza dia mila fiaraha-miasa, indrindra ny eto an-drenivohitra. Saika ianteherana amin'ny andrimasom-pokonolona mantsy ny fandriampahalemana kanefa toa tsy mahazo fiofanana akory izy ireny.

Nalemy ilay vehivavy voaolana

Hery A. — 2008-09-18T04:45:21Z

Na tsaho na tsia, ny lazan'ny fisian'ny bibiolona any ambanivohitry Mananjary, naha be resaka tany an-toerana nandritra ny herinandro izay, dia misy fiantraikany goavana izany amin'izao fotoana izao. Manidy trano takariva ny mponina noho ny tahotra.

Tsy sahy mivoaka ny trano kosa ny vehivavy satria ny fanolanana vehivavy no tena nampalaza izany bibiolona izany.Jiro manga moa no tena ahafantaran'ny olona azy satria toa hoe mangamanga manjelanjelatra ny masony. Tonga eto an-drenivohitra ny olona iray avy any ambanivohitry Mananjary iny, nitantara ny akon'ity zavatra mampisavoritaka saim-bahoaka ity.

Rangahy iray mpividy omby any Tsiroanomandidy no voalaza fa nitondra io biby io niditra ny faritra Vatovavy Fitovinany. Voalaza aloha fa biby toy ny soavaly ny tapany ambany ary olona ny tapany ambony toy ireny « bobel » amin'ny tantara an-tsary ireny. Nifanaraka tamin'ity tompon'omby izy fa hiantoka ny fiarovana ny ombiny, ka ny firaisana ara-nofo amin'ny vadin'ity tompon'omby no tambiny. Nanaiky rangahy, saingy nony tonga tany Mananjary dia tsy nanaiky indray izy. Tezitra « hono » ity bibiolona ka nataony ankeriny ramatoa vadin-drangahy. Taorian'io no nanomboka hitan'ny olona ilay biby. Hatramin'izao dia malemy ao am-pandriana ilay ramatoa natao an-keriny ary nivoaka tsiranoka mamofona ratsy ny fivaviany.
Devoly latsaka an-tany ?

Devoly latsaka an-tany

Manatona ny renivohitry ny distrikan'i Mananjary ny lazan'ilay biby satria efa nisy vehivavy notafihany tao amin'ny tanana atao hoe Fangato, hiditra ao Mananjary. Nandondona varavarana ity biby ary mahafantatra ny anaran'ny olona ao an-trano. Nisy baiboly anefa teny an-tanan'ity vehivavy ka nandroaka ity biby tamin'ny anaran'i Jesoa ka lasa nandositra.

Sahiran-tsaina ny mpitandro filaminana satria mifangaro amin'ny firongatry ny asan-jiolahy ity feo mandeha momba ny bibiolona ity. Hany herin'ny zandary sy ny polisy dia ny manoro hevitra ny olona mba ho mailo. Toy ny nataon'ity bibiolona ity no fanaon'ireo jiolahy. Mandondona izy ary manonona ny anaran'ny olona ao an-trano.

Na teo aza ny fisian'ny olona sahy milaza fa tena misy io bibiolona io dia maro no tsy mino, kanefa matahotra ihany. Mazava anefa fa asan-devoly io ary mitombina ny fandresen'ilay vehivavy be finoana ka nandroaka azy tamin'ny anaran'i Jesoa.

Vono olona 35 ny enim-bolana voalohany

Hery A. — 2008-09-08T04:31:38Z

Mirongatra ny asan-jiolahy manerana ny Nosy, raha izay enim-bolana voalohany amin'ity taona ity no nanangonana antontan'isa teny anivon'ny mpitandro filaminana ambanivohitra. Nahatratra 106 no isan'ny tranga nahian'ny mpitandro filaminana ka ny teto amin'ny manodidina an'Antananarivo no nahitana tranga be indrindra, raha voamarika fa ny fari-piadidian'ny Fianarantsoa no loha laharana tamin'ny taona 2007. Ny fari-piadidian'ny Toamasina kosa no nahaverezana fananana be indrindra satria mitentina ar 20 miliara any ho any no fahavoazana. Miisa 35 kosa ny ain'olona nafoy ka avy amin'ny fokonolona avokoa ny ankamaroany. Marihana fa ny faritra atsinanana, Boeny, Analamanga, Itasy no mitana ny loha laharana amin'ity tsy fandriampahalemana ity.

Samy nanjaka tamin'ireo faritra 22 eto amin'ny nosy ny tsy fandriampahalemana tao anatin'izay enim-bolana voalohany izay ka tao ny halatra omby, any amin'ireo faritra malaza amin'izany toy ny any, Boeny,sy ny faritra manodidina azy...Ny any amin'ny faritra SAVA moa dia ny voly lavanila no lasibatra tamin'ity. Iraisan'ny faritra rehetra kosa, indrindra ny aty ampovoan-tany, ny halatra taolam-paty, toy ny any Alaotra izay niverina indray tato ho ato. Ny vaky trano moa dia saika isam-paritra, indrindra amin'ny renivohitry ny tanan-dehibe. Nirongatra be koa izy io tato ho ato. Ny fanaparitahana zava-mahadonelina kosa dia tsy anavahana faritra. Saika isan'andro no nahasaronan'ny mpitandro filaminana azy ireny.
Fanoitra ho an'ny mpitandro filaminana moa ny fanaovana jery todika tahaka izao. Inoana fa mitaky ezaka bebe kokoa ny zava-misy.

Ny tsikaritra tamin'iny tomban'ezaka iny dia arakaraka ny nihetsehan'ny mpitandro filaminana no nampirongatra ireo mpanao asa ratsy. Tsy hikoso-maso, ary tsy hitsitsy an'ireo tratrany anefa ny mpitandro filaminana.

Manimba zavatra ny lonilony politika

Hery A. — 2008-09-05T05:20:23Z

Voafatotry ny loko politika tanteraka ny tanànan'Antananarivo amin'izao fotoana izao ka manomboka miseho tsikelikely ny fiantraika ratsiny. Ny zavatra efa nampoizina hatramin'ny fampielezan-kevitra sy ny fanehoan-kevitra tetsy sy teroa taorian'ny fifidianana ben'ny tanàna no miseho ankehitriny. "Ho potika ny zava-bitan'ny PDS teo aloha", hoy ny sasany. Hitombo be dia be ny takela-by ho an'ny dokam-barotra", hoy ny sasany. Ity takela-by ity moa no nalaza tamin'izany, sady nisy rahateo ny sotasota nahazo ny orinasan'ny ben'ny tanàna amin'izao fotoana izao. Ka inona fa tsy ilay vinavinan'ny mpanara-baovao hoe"valifaty" no niseho. Tsy misintona ny sain'ny vahoaka loatra anefa izany ankehitriny satria raharahan'ny samy mpanambola. Ny hany tsikaritra amin'izao filomanosan'ny raharaha ao anatin'ny politika izao dia ny fikatsoan'ny raharaha sosialy. Tsy mba nisy fikojakojana ny zava-bitan'ny PDS teo aloha mandritra izao adilahy misy eo amin'ny kaominina sy ny fanjakana izao. Ny mpanohitra koa moa etsy andaniny dia manararaotra ny hafanan'ny raharaha. Hita taratra ny fahabangan'ny fotodrafitrasa eto an-drenivohitra, indrindra amin'ny alina. Zara raha voakarakara iny lalam-baovao Anosibe iny. Tsy misy mpanondraka intsony ny zaridaina, tsentsin'ny fako ny lakan-drano, miongotra ny andry sasany, ary mirodana ny rafitra biriky namefy ny zaridaina. Nesorina avokoa ireo jiro nanodidina ny farihin'Anosy, niala torak'izany koa ny etsy amin'ny sisin-drano eo amin'ny CENAM. Novàna noho ny hambom-po ny rafitra rehetra tokony ho no tohizana ka tonga amin'ny vinavinan'ny mpanara-baovao hoe "ho sasatry ny miarina..."

Saika ny zava-bita teo alohan'ny fampielezan-kevitra ireo noravaravaina ireo. Ny lonilony politika tokoa no nanimban-javatra !

Tokony tsy ampijaliana ny beantitra

Hery A. — 2008-09-04T04:59:39Z

Isan-tapabolana eo no ahitana ny olona mitandahatra maka vola amin'ny banky eto an-drenivohitra. Mpandray karama ny ankamaroan'izy ireny ka amin'ireo fotoana fivoahan'ny vola io maha be mpilahatra azy io, dia ny faha 15n'ny volana sy ny faran'ny volana. Raha natao fanadihadiana ny sasany amin'izy ireo dia saika mifaoka ny vola rehetra ao anatin'ny kaontiny. "Io aza tsy ampy" hoy ny sasany. "Tsy ajanonay ao ny volanay", hoy ny hafa. Tokana ny noheverina ho tombontsoa hoy ireo mpiasa dia ny fandriampahalemana. Ao moa ireo nanokatra kaonty noho ny torohevitry ny mpampiasa azy ka tsy afa-miala na tsy mahalala loatra ny fampiasana banky aza.

Mba asio lalàna

Izany anefa no mitaratra ny fandrosoan'ny toekarena malagasy. Mora kokoa ny fikajiana ny fandaniana na ho an'ny banky io na ho an'ny mpanjifa. Manana tombony manokana anefa ny olona mampiasa banky satria saika ao ny banky mampisambotra vola amin'ny fotoana ilàna azy, toy ny fidiran'ny mpianatra, ohatra. Misy koa ny fandoavana mialoha ny ampahan'ny karama, na mbola tsy tafiditra amin'ny kaonty aza.

Izay ny an'ny mpiasa madinika manana kaonty amin'ny banky, fa raha hiverenana ny filaharana etsy ambony, dia ny mahakasika ny beantitra no hita fa mbola mampalahelo. Tsy ny banky indray ity fa ireo sampan-draharaha mizara ny fisotroan-drononon'ny beantitra. "Misy lalàna tokony ahitsy ao", hoy ny beantitra iray, dia ny mahakasika ity filaharana lava ity. Isaky ny fivoahan'ny vola izao dia ahitana beantitra torana am-pitsanganana noho ny havizanana. Tsy misy ny seza natokana ho azy ireny. Ny laharana anefa tsy maintsy vonjena vao mangiran-dratsy, na iray andro mialoha mihitsy. Io ilay lalàna takian'ireo masoandro efa hilentika, saingy tsy misy mpihaino.

« Sinema malagasy »

Hery A. — 2008-08-30T05:24:00Z

Milamindamin-dratsy ! Izay no azo ilazàna ny rivotra iainana eto Madagasikara amin'izao fotoana izao. Toa misy korontana anatiny misavorovoro izany eo anivon'ireo mpitondra fanjakana, raha tsy hiresaka afa-tsy ny raharahan'ny kaominina Antananarivo-Renivohitra sy ny Fitondrana foibe fotsiny. Ny hitsikitsika tsy mandihindihy foana, hoy ny fitenenana, fa misy tanjona ambadika ao saingy tsy mazava loatra. Ny tontolon'ny fandriampahalemana koa etsy andaniny toa mikitikitika ny raharaha fanonganam-panjakana. Ny fampianarana malagasy moa dia ifandroritana sy ampisehoana hambom-po samihafa. Dia velona ny fanontaniana hoe "mody miady ve ?". Misoko miadana anefa ny vokatry ny fifantohan'ireo mpitondra ao anatin'ity resaka politika ity. Maro ireo mpanao politika mijapijapy moramora. Ny tsikaritra aloha amin'izao fotoana izao dia misy fanomanana goavana ataon'ny antoko politika sasany. Ny an'ny fitondrana moa dia mazava fa ny toerana efa notanana no mbola tiany ho fikirina ka io tsara fiomanana io sahady, raha tsy sembanin'ity hevitra tsy voahevitra indraindray...

Ny mpanohitra koa mba manomana ny seza kendreny ho azo dia ny fitondrana izany, saingy kely hery ka miandry mpamatsy eh ! Fa aleo koa tsy heverina ho mipetra-potsiny ny ben'ny tanànan'Antananarivo fa maro no mampirisika azy ao ambadika ao. Fitaovana matanjaka aloha izy amin'izao fotoana izao ka anjarany ny misafidy. Samy azo anaovana sinema mantsy ireo mpanao politika ireo.

Mahazo fanalefahan-tsazy ny mpamily mamo toaka

Hery A. — 2008-08-28T04:51:17Z

Niteraka resa-be indray ny loza nataon'ny taxi-be 194 izay nandona olona teo Ankorondrano tamin'ny talata lasa teo. Alohan'izany anefa dia tsara ny mahafantatra fa tsy misy ahiana ny ain'ilay tovovavy 16 taona nofaohin'ity taxi-be 194 ity. Nozairina ny molony, ary mbola tsaboina ny faritra samihafa amin'ny tenany. Roa vavy no voadona tamin'io ka ny iray efa nalefa nody. Niandraikitra ny fikarakarana rehetra teny amin'ny hopitaly HJRA ilay mpamily.

Etsy andaniny anefa dia vitsy ireo taxi-be 194 nanao ny asa noho ny fepetra efa fantatry ny kaoperativa rehetra. Nisy tamin'ny mpandeha tamin'iny andro iny moa no nilaza fa namporisihan'ny mpandeha iray ny mpamily mba handeha mafy, noho ny fahamaikàna angamba. Nasain'ity mpamily nametaka fehikibo tokoa ny mpandeha teo aloha ary iny loza nahatsiravina iny no vokany. Tao anatin'ny faritra fiampitan'ny mpandeha an-tongotra no nisehoan'ny loza.

Malaza ho tena mpanara-dalàna sy manarapenitra ity zotra ity izay tsy mitondra olona afa-tsy 4 isaky ny laharan-tseza, saingy malaza ratsy amin'ny fandehanana mafy ihany koa.

Ny zotra rehetra mihitsy anefa no efa manao ny ataony amin'izao fotoana izao. Eo ny fandehanana mafy, fa tandra vadin-koditra amin-dry zalahy koa ny havoretràna, ny fiteny vetaveta, sy ny tsy fanajana mpandeha. Raha ho resahana moa ny hoe "mamolava" sy "mpisotro toaka" dia toa omen'ny lalàna vahana izy ireny. "Tsy tompon'ny tenany", izay no mampihena ny sazy azon'ireny mpamily manao loza ireny. Tsy mandalina ny nahafahan'ny olona mamo nandray familiana ny lalàna fa kilasiana toy ny adala tsy nahatsiaro tena ny olona mamo. Raha ny ohatra efa nisy moa dia ny nandonan'ny mpamily iray ny fiarana orinasa teto an-drenivohitra. Mafy ny fifandonana saingy narovan'ny fahamamoany ilay mpamily nitera-doza izay nanambara fa tsy tompon'ny tenany ka tsy nahalala ny nataony. Ny dikany dia mihena sazy azon'ny olona mamo ka raha tokony higadra herin-taona izy, ohatra, dia mety ho 7 na 8 volana sisa.

Tsy mandova tany ny zanaka vavy

Hery A. — 2008-08-26T03:55:57Z

Noho ny fomban-tany sy fomban-drazana hatramin'izay dia ny 10 %n'ny vehivavy ao amin'ny distrikan'ny Manakara ihany no mba manana tany. Na eo aza mantsy ny lalàna manome ny zon'ny olona rehetra ho afaka mandova ny fananan'ny ray aman-dreniny dia noferan'ny fomban-drazana izany ka tsy mahazo mandova tany ny vehivavy na ny zanaka vavy io. Mazava ho azy fa an'ny lehilahy hatrany ny fandimbiasana ny anaran-dray any amin'ity distrika ity. Manoloana izany sy manoloana ny fitovian-jo eo amin'ny lehilahy sy ny vehivavy dia nanao varavarana misokatra ny fikambanam-behivavy any an-toerana, miara-miasa amin'ny fikambanana mpiaro ny zon'olombelona, ny mpahay lalàna sns... Nitondra ny lohahevitra hoe "ny vehivavy sy ny fananan-tany" ity varavarana misokatra ity. Tsy hanafoana ny fomban-drazana velively no tanjon'ny mpikarakara, araka ny vaovao azonay, fa ny fiarahana mikaroka marimaritra iraisana sy vahaolana mba ahafahan'ny vehivavy manana ny zony eo amin'ny lafiny fananan-tany. Efa mahazaka izany fananana tany izany mantsy ny vehivavy any an-toerana ary vonona amin'izany rahateo. Tsy any Manakara ihany anefa no misy ity fomba ity fa amin'ny faritra maro, ary saika tompon'io avokoa ny ankamaroan'ny faritra ao anatin'ny Matsiatra ambony iny. Efa am-pon'ny lehilahy any an-toerana moa ny "miralenta" ka hanamora ny fifanarahana.

Zandary mandà familiana an-kavanana

Hery A. — 2008-08-23T04:49:37Z

Voatohintohina ny tontolon'ny fizahan-tany, hoy ity mpamily mpitondra mpizahatany vahiny iray, raha nosakanan'ny zandary teny am-pitondrana ireo vahiny. Nosakanan'ny zandary mantsy ny fiara nentiny ka nampisehoan'ny zandary boky kely iray ny mpamily. "Tsy azo ampiasaina eto Madagasikara intsony ny fiara misy familiana any amin'ny an-kavanana" Lalàna manamafy an'io no nasehon'ny zandary ka dia nifanazava teo aloha. Nampahafantarin'ilay zandary fa nampiharina nanomboka tamin'ny faha 6 aogositra teo ity lalàna ity. Ity mpamily moa dia mpiasa ihany, saingy mahatsapa fa voatohintohina koa ny asany. Nambaran'ity mpamily fa ny fiara mitondra mpizaha tany amin'ny orinasa iasàny sy ireo mpikarakaraka mpizaha tany eto amintsika dia saika ireny fiara misy familiana amin'ny ankavanana ireny. Niafara tamin'ny fifanarahana ny resaka rehefa resy lahatra ilay zandary. Neken'ny mpitsara fiara eto Madagasikara io, hoy ny mpamily, sady io rahateo no fiara nampiasain'ny orin'asany hatramin'izay. Namindra fo ilay zandary ka nanome iray volana ho an'ny tompon'ny fiara, hamadika ny ny familiana ho eo an-kavia, raha izay no azo atao farany. Vita ny resak'ireo samy malagasy, fa ny an'ireo mpizaha tany kosa dia nisehoan'ny fahakiviana. Ekena ny hentitra, saingy tokony nosakanana teny amin'ny seranana nidirany ireny fiara ireny. Marihana fa ny tontolon'ny fizahan-tany eto Madagasikara dia efa mivoatra raha tsy hilaza afa-tsy ny fiverenan'ireo valanjavaboahary sasany amin'ny maha izy azy. Ireo mpandraharaha amin'ny fizahan-tany moa, toy ny "agence de voyage" dia tsapa ny ezaka goavana sy mivaingana vitan'izy ireny na dia miasa mangingina aza ny sasany. Manam-porofo izany ny antontan'isa izay niakatra avo dia avo tato ho ato.

Mbola mandry tsy lavo loha

Hery A. — 2008-08-22T04:44:28Z

Mitaky paik'ady iraisana ny tontolon'ny fandriampahalemana eto Madagasikara. Tato anatin'ny taona vitsy nifanesy dia tena nanjaka ny tsy fandriampahalemana. Ny halatra omby moa dia efa samy manana ny paik'ady ny isam-paritra. Ao ny nanao ny valabe, iandrasana ny omby tsy ho lasan'ny dahalo. Ao ny vata maintin'ny fandriampahalemana toy ny ao amin'ny faritra Bongolava. Santionany ireo, izay samy mba nahitam-bokany avokoa. Ny olana eto dia ny sakatsakana mahazo ireny hetsika manokana ireny. Tsy maharitra ela fa ravarava ho azy eny. Valabe mantsy no nokasain'ny faritra Bongolava natao voalohany, saingy nidiran'ny adilahy politika ka nampiharihary ny fanohanan'ny mpitondra sasany teo aloha ny maha dahalo azy. Volana maromaro koa no niasan'ny vata maintin'ny fandriampahalemana izay amperin'asa amin'izao fotoana izao. Misy mikitikitika indray izy io satria nahitam-bokany tsy nampoizina. Inoana fa tsikaritry ny mpitondra fanjakana izany ka izao anaovan'ny Praiminisitra fitsidiham-paritany izao.

Fandriampahalemana ranoray no voizina ka anomezana ny toromarika iraisana hiadiana amin'ny asan-dahalo. Atrik'asa no ataony any Toamasina, hatramin'ny omaly tontolo andro. Tokana ny vokatra andrasana, dia ny hahafoana ny asan-dahalo. Atsipy ihany ny hevitra mba tsy ho teny zato kabary arivo fotsiny, fa raha mbola ao anatin'ny tambazotran'ny dahalo ny ampahan'ny olona ambony eto amin'ny firenena dia herim-po very maina ny fitetezana faritra. Tokony ho jeren'ny governemanta akaiky ihany koa ny fitazonana ireny zatovo voaantso ho miaramila ireny. Ny famokarana no tokony ampianarina azy ireny ka ajanona mihitsy ny fianarana mitifitra amin'ny basy, amin'izay dia mba angady no holalaoviny rehefa mahavita ny fanompoam-pirenena izy, fa tsy hilalao ny basin'ireo dahalo ambony latabatra ka hifamono samy malagasy eto.

Tafiditra lalina…

Hery A. — 2008-08-21T04:42:05Z

Tafiditra lalina amin'ny tontolo politika ny fiangonana FJKM amin'izao fotoana izao. Faritana amin'ny hoe « fiaraha-miasan'ny fanjakana sy ny fiangonana », saingy toa ny olon'ny politika avokoa no avy aty amin'ny fanjakana, ary ireo birao sasany dia efa ela nihetezana rahateo, amin'ny fahaiza-miaraka amin'ny politikam-panjakana ;

Tsara ny fitazana ny fiaraha-miasa nandritra iny 4 taona lasa iny. Nihazakazaka ny fifanampiana ka saika nanana endrika vaovao ny ankamaroan'ny fiangonana FJKM. Nisy tarigetra hafa tampoka nanova tsikelikely ny rafitra ka zary tongan'ny didy jadona hatrany amin'ny sampana ao am-piangonana. Izay hetsika ataon'ny sampana dia saika voasakan'ny any ambonimbony, moa va tsy sahala amin'ny rafitra politika ihany ? Dia tafalatsaka lalina indray izy ity. Efa mahalala ny vokany ireo lohandohan'ny mpisorona. Firifiry ireo mpivavaka avy amin'ny FJKM no manatevina ireny antsoina hoe “sekta” ireny. Maro ihany koa no niova fiangonana na nanangana antokom-pivavahana mihitsy mba hialàna amin'ny resaka politika. Na izany aza aloha dia manana ny ho aviny eo amin'ny fandrosoana ara-tsosialy ny FJKM fa ny eo amin'ny aram-panahy ity no mila ho lavon'izay fandrosoana sy fidiram-bola izay. Enga anie ka tsy nho fanomanana fifidianana sahady izao ka ho sorona ny tanora ao anatin'ny fiangonana.